ფარული მაინერი კომპიუტერში: როგორ გავიგოთ და როგორ მოვიშოროთ

ფარული მაინერი არის მავნე პროგრამა, რომელიც ჩუმად იყენებს თქვენი კომპიუტერის პროცესორს ან ვიდეობარათს კრიპტოვალუტის გამოსამუშავებლად — სხვისი ჯიბისთვის. თქვენ რჩებით ნელი კომპიუტერით, ხმაურით, გადახურებით და დიდი ელექტროენერგიის ხარჯით. ასეთ პროგრამას ხშირად „მაინერ-ვირუსს“ ან კრიპტოჯეკინგს უწოდებენ.

ფარული მაინერი ცდილობს შეუმჩნეველი დარჩეს: ის ხშირად ჩერდება, როცა Task Manager-ს ხსნით, და ისევ ირთვება, როცა კომპიუტერს არ იყენებთ. ამიტომ მნიშვნელოვანია, იცოდეთ მისი ნიშნები და როგორ შეამოწმოთ სისტემა სწორად.

8 ნიშანი, რომ კომპიუტერში ფარული მაინერია

• ვენტილატორი ხმაურობს უმოქმედოდ — არაფერი გაქვთ ჩართული, კომპიუტერი კი ისე ზუზუნებს, თითქოს თამაში მუშაობს.
• კომპიუტერი ცხელდება — კორპუსი ან ლეპტოპის ქვედა ნაწილი ცხელია მაშინაც, როცა მხოლოდ ბრაუზერი გაქვთ ღია.
• ყველაფერი ნელა მუშაობს — პროგრამები გვიან იხსნება, ეკრანი „იჭედება“.
• პროცესორი ან ვიდეობარათი 90–100%-ზეა უმოქმედო რეჟიმში.
• თამაშებში FPS დაეცა — ვიდეობარათი უკვე სხვა რამით არის დაკავებული.
• ლეპტოპის ბატარეა სწრაფად ჯდება, თუმცა მძიმე სამუშაოს არ აკეთებთ.
• Task Manager თავისით იხურება ან მისი გახსნისას დატვირთვა უცებ ეცემა.
• ანტივირუსი გამორთულია და არ ირთვება, ან Windows Security-ში უცნობი გამონაკლისები გაჩნდა.

ერთი ნიშანი ჯერ კიდევ არ ნიშნავს მაინერს — მაგალითად, გადახურება შეიძლება მტვრისა და გამომშრალი თერმოპასტის ბრალი იყოს. მაგრამ თუ რამდენიმე ნიშანი ერთად გაქვთ, კომპიუტერი აუცილებლად შეამოწმეთ.

როგორ შევამოწმოთ Task Manager-ით

1. დააჭირეთ Ctrl + Shift + Esc — გაიხსნება Task Manager (სამუშაო მენეჯერი).
2. გახსენით Processes ჩანართი და დაალაგეთ სვეტით CPU, შემდეგ GPU. ნახეთ, რომელი პროცესი იყენებს ყველაზე მეტ რესურსს.
3. Performance ჩანართზე შეხედეთ CPU-სა და GPU-ს დატვირთვას, როცა არაფერს აკეთებთ. ნორმაში ის, ჩვეულებრივ, დაბალია.
4. საეჭვო პროცესზე დააჭირეთ მარჯვენა ღილაკს → Open file location. თუ „სისტემური“ სახელის მქონე ფაილი (მაგალითად, svchost.exe) არ არის C:\Windows\System32-ში, არამედ AppData-ში ან უცნობ საქაღალდეში — ეს სერიოზული საფრთხის ნიშანია.

რჩევა: რადგან ბევრი მაინერი Task Manager-ის გახსნისას ჩერდება, დატოვეთ კომპიუტერი 5–10 წუთით უმოქმედოდ და მოუსმინეთ ვენტილატორს. თუ ხმაური ძლიერდება, Task Manager-ის გახსნისას კი ქრება — ეს ტიპური ქცევაა. უფრო ზუსტად ჩანს Microsoft-ის უფასო პროგრამით Process Explorer (Sysinternals), რომლისგანაც მაინერები ხშირად ვერ იმალებიან.

სად იმალება მაინერი კიდევ

• ავტოჩართვა — Task Manager → Startup apps: გამორთეთ უცნობი პროგრამები.
• Task Scheduler (დავალებების დამგეგმავი) — მაინერები ხშირად ქმნიან დავალებას, რომელიც მათ კომპიუტერის ჩართვისას ან უმოქმედობისას უშვებს.
• ბრაუზერი — ზოგი საიტი ან გაფართოება მაინინგს პირდაპირ ბრაუზერში აკეთებს. Chrome-ში დააჭირეთ Shift + Esc და ნახეთ, რომელი ჩანართი ან გაფართოება ტვირთავს პროცესორს. წაშალეთ ის გაფართოებები, რომლებიც არ დაგიყენებიათ.

შემოწმება ანტივირუსით

1. გახსენით Windows Security → Virus & threat protection → Scan options → Full scan.
2. შემდეგ გაუშვით Microsoft Defender Offline scan — კომპიუტერი გადაიტვირთება და შემოწმდება Windows-ის ჩატვირთვამდე, როცა მაინერი ჯერ არ არის აქტიური.
3. დამატებით შეამოწმეთ მეორე სკანერით, მაგალითად, Malwarebytes-ის უფასო ვერსიით.
4. Windows Security-ში შეამოწმეთ Exclusions (გამონაკლისები): თუ იქ უცნობი საქაღალდეებია, რომლებიც თქვენ არ დაგიმატებიათ, მაინერმა შეიძლება თავი დაიმალა ანტივირუსისგან.

როდის ჯობია ვინდოუსის გადაყენება

თანამედროვე მაინერები ხშირად ტოვებენ „სარეზერვო“ ნაწილებს: დამალულ დავალებებს, სერვისებს, ცვლილებებს რეესტრში. ანტივირუსი ერთ ფაილს წაშლის, მეორე კი მაინერს ხელახლა ჩამოტვირთავს. თუ:

• მაინერი წაშლის შემდეგ ისევ ბრუნდება,
• ანტივირუსი არ ირთვება ან თავისით ითიშება,
• კომპიუტერში ბევრი „გატეხილი“ პროგრამა და თამაშია,

ყველაზე საიმედო გამოსავალია ვინდოუსის გადაყენება — მნიშვნელოვანი ფაილების წინასწარი შენახვით. სუფთა Windows-ზე მაინერი აღარ რჩება, ხოლო კომპიუტერი ისევ სწრაფად მუშაობს. MyWindows-ის ხელოსანი ვინდოუსს გადააყენებს სახლში ან ოფისში, 24/7 — დაყენდება დრაივერები, პროგრამები და ანტივირუსი.

როგორ დავიცვათ კომპიუტერი მაინერისგან

• ნუ დააყენებთ „გატეხილ“ პროგრამებსა და თამაშებს — მაინერები ყველაზე ხშირად სწორედ მათთან ერთად ხვდება კომპიუტერში.
• ნუ გამორთავთ ანტივირუსს, თუ რომელიმე ინსტრუქცია ამას „ინსტალაციისთვის“ გთხოვთ.
• რეგულარულად დააყენეთ Windows-ის განახლებები.
• ჩამოტვირთეთ პროგრამები მხოლოდ ოფიციალური საიტებიდან.
• შეამოწმეთ ბრაუზერის გაფართოებები და წაშალეთ ზედმეტი.
• დროდადრო გადახედეთ Task Manager-ს — როცა იცით, როგორ გამოიყურება ნორმა, ანომალიას მალე შეამჩნევთ.

გჭირდებათ დახმარება?

თუ ეჭვი გაქვთ, რომ კომპიუტერში ფარული მაინერია, მაგრამ არ გსურთ თავად შეამოწმოთ — დაგვიკავშირდით. MyWindows-ის ხელოსანი შეამოწმებს კომპიუტერს, წაშლის მავნე პროგრამებს და საჭიროების შემთხვევაში გადააყენებს ვინდოუსს. დეტალები და ფასი — გვერდზე ვინდოუსის გადაყენება სახლში 24/7.