ტექნიკას „საშუალო“ პირობებისთვის აპროექტებენ: ოთახის ტემპერატურა დაახლოებით 22–25 °C, ზომიერი ტენიანობა, სუფთა ჰაერი და სტაბილური ქსელი. თბილისში რეალობა ხშირად სხვაა. ზაფხულში ქუჩაში ტემპერატურა 38–40 °C-მდე იწევს, ზედა სართულების ბინები ცხელდება, ძველი ქუჩებისა და მშენებლობების მტვერი სახლებში აღწევს, ზამთარში გათბობა ჰაერს აშრობს, ელექტროქსელი კი ძველ უბნებში არაპროგნოზირებადად იქცევა. ყოველივე ეს კომპიუტერებსა და ლეპტოპებზე აისახება — და ჩვენ, მთელ ქალაქში კლიენტებთან მუშაობისას, ამას ყოველდღე ვხედავთ.
სიცხე — მთავარი სეზონური მტერი
კომპიუტერის გაგრილების სისტემა სითბოს ოთახის ჰაერში გადასცემს. თუ ოთახში 22-ის ნაცვლად 32 °C-ია, ყველა კომპონენტი იმავე დატვირთვისას 10 გრადუსით ცხელი იქნება. კომპიუტერისთვის, რომელიც ისედაც ზღვარზე მუშაობდა, ეს ტროტლინგს, ვენტილატორების ხმაურსა და თვითნებურ გათიშვებს ნიშნავს. ზაფხულში თბილისში გადახურებით მიმართვების რაოდენობა შესამჩნევად იზრდება.
- სათამაშო კომპიუტერები და ლეპტოპები სიხშირეების დაწევას და შენელებას იწყებს;
- მუხლებსა და დივნებზე ლეპტოპები გათიშვამდე ხურდება;
- გამშრალი თერმოპასტა, რომელიც ზამთარში „უმკლავდებოდა“, ზაფხულში წყვეტს;
- ლეპტოპების ბატარეები უფრო სწრაფად ცვდება და შეიძლება გაიბეროს;
- ნიშებსა და კარადებში როუტერები და ქსელური აღჭურვილობა იჭედება და გადაიტვირთება;
- გადახურებულ კორპუსებში მყარი დისკები უფრო სწრაფად დეგრადირდება.
პროფილაქტიკური გაწმენდისა და თერმოპასტის შეცვლისთვის საუკეთესო დრო — გაზაფხულია, სიცხის დაწყებამდე. აპრილ–მაისში მომსახურებული კომპიუტერი ივლისსა და აგვისტოს გაცილებით მშვიდად იტანს.
მტვერი
თბილისში ბევრი მტვერია: მშრალი კლიმატი, ინტენსიური მოძრაობა, დაუსრულებელი მშენებლობები და რემონტები, ძველი სახლები. მტვერი რადიატორებზე, ვენტილატორებსა და დაფებზე ილექება, საბანივით მუშაობს და გაგრილებას უშლის ხელს. სამშენებლო მტვერი განსაკუთრებით საშიშია: ის წვრილია, აბრაზიული, ზოგჯერ ცემენტის ნაწილაკებს შეიცავს, რომლებიც ტენს შეიწოვს და კოროზიას უწყობს ხელს. გზებთან და მშენებლობებთან ბინებში კომპიუტერების უფრო ხშირად გაწმენდაა საჭირო — ზოგჯერ ექვს თვეში ერთხელ და არა წელიწადში ერთხელ.
მშრალი ჰაერი და სტატიკა
ზამთარში მომუშავე გათბობისას ბინებში ტენიანობა ეცემა და სტატიკური ელექტროობა გროვდება. ეს კომპიუტერის შიგნით ნებისმიერი სამუშაოსა და მოწყობილობების მიერთებისას კომპონენტების დაზიანების რისკს ზრდის. ასევე მშრალი ჰაერი მტვრის უფრო აქტიურ დალექვას უწყობს ხელს.
ტემპერატურის ცვლა და კონდენსატი
თუ ზამთარში ლეპტოპს ცივი ქუჩიდან თბილ ბინაში შემოიტანთ და მაშინვე ჩართავთ, შიგნით ცივ დეტალებზე შეიძლება კონდენსატი წარმოიქმნას. ტენის წვეთები დაფასა და კონტაქტებზე — მოკლე ჩართვისა და კოროზიის პირდაპირი გზაა. იგივე ხდება ზაფხულში, როცა ტექნიკა კონდიციონერიანი მანქანიდან ცხელ ნოტიო შენობაში გადააქვთ. მოწყობილობას ჩართვამდე 20–40 წუთი უნდა მისცეთ ოთახის ტემპერატურამდე მისასვლელად.
ელექტროქსელი
ხანმოკლე გათიშვები, ვარდნები და ძაბვის ნახტომები განსაკუთრებით ხშირია ძველ უბნებში — სოლოლაკი, მთაწმინდა, ჩუღურეთი, ავლაბარი — და გაცვეთილი გაყვანილობის მქონე სახლებში. ჭექა-ქუხილის დროს ნახტომების რისკი იზრდება. შედეგები ტექნიკისთვის:
| პრობლემა ქსელში | შედეგები კომპიუტერისთვის |
|---|---|
| მოულოდნელი გათიშვა | შეუნახავი მონაცემების დაკარგვა, ფაილური სისტემისა და Windows-ის დაზიანება |
| ძაბვის ნახტომი | კვების ბლოკის, დაფის, როუტერის, მონიტორის მწყობრიდან გამოსვლა |
| დაწეული ძაბვა | არასტაბილური მუშაობა, გადატვირთვები, კვების ბლოკის დაჩქარებული ცვეთა |
| ცუდი დამიწება | ხელშეშლები, სტატიკის დარტყმები, აუდიო და ქსელური პორტების პრობლემები |
დასაცავად საჭიროა ხარისხიანი ქსელური ფილტრი, მაგიდის კომპიუტერების, სერვერებისა და ქსელური აღჭურვილობისთვის კი — უწყვეტი კვების წყარო. თუ ქსელის პრობლემები რეგულარულია, ღირს ელექტრიკოსის მოწვევა გაყვანილობის შესამოწმებლად.
როგორ გავუხანგრძლივოთ სიცოცხლე ტექნიკას ადგილობრივ პირობებში
- კომპიუტერისა და ლეპტოპის მომსახურება 6–12 თვეში ერთხელ: გაწმენდა, თერმოპასტის შეცვლა, ვენტილატორების შემოწმება.
- სისტემური ბლოკი არ დადგათ რადიატორთან, მზეზე, დახურულ ნიშაში ან ხალიჩაზე.
- ლეპტოპისთვის სადგამი გამოიყენეთ და რბილ ზედაპირებზე ნუ იმუშავებთ.
- ტექნიკა ქსელური ფილტრით მიაერთეთ, მნიშვნელოვანი აღჭურვილობა კი — UPS-ით.
- გადაადგილების შემდეგ ტექნიკას ოთახის ტემპერატურამდე გათბობის ან გაგრილების საშუალება მიეცით.
- ბინაში რემონტისას ტექნიკა გადააფარეთ ან ოთახიდან გაიტანეთ.
- რეგულარულად გააკეთეთ სარეზერვო ასლები — მოულოდნელმა გათიშვამ ან ნახტომმა შეიძლება მონაცემები გაანადგუროს.
მაგალითი პრაქტიკიდან
ძველ ქალაქში მცირე სასტუმრომ ივლისში მოგვმართა: რეცეფციაზე კომპიუტერი და როუტერი დღეში რამდენჯერმე იჭედებოდა, სტუმრები Wi-Fi-ზე ჩიოდნენ. აღჭურვილობა დახურულ ხის კარადაში იდგა ვენტილაციის გარეშე, კომპიუტერი კი ყიდვის შემდეგ არ გაუწმენდიათ. გავწმინდეთ და მოვემსახურეთ კომპიუტერს, როუტერი განიავებად ადგილზე გადავიტანეთ, ყველაფერი UPS-ით მივაერთეთ. გაჭედვები შეწყდა, აგვისტოში შუქის მორიგი გათიშვა კი სასტუმროსთვის შეუმჩნეველი დარჩა.
ცალკე უნდა ითქვას მზეზე. ბევრი ლეპტოპს ან მონიტორს ფანჯარასთან დგამს და ზაფხულში პირდაპირი სხივები კორპუსს ისეთ ტემპერატურამდე აცხელებს, რომლისას ბატარეა და მატრიცა სწრაფად დეგრადირდება. აგვისტოში პარკინგზე მანქანაში დატოვებული ლეპტოპი შეიძლება 60 °C-ზე მეტად გაცხელდეს — ეს საშიშია როგორც აკუმულატორისთვის, ისე დისკზე მონაცემებისთვის.
მოვამზადებთ ტექნიკას სეზონისთვის
მთელ თბილისში მთელი დღე-ღამე ვმუშაობთ და ვეხმარებით კომპიუტერებისა და ქსელის მომზადებაში სიცხისა და არასტაბილური ელექტროენერგიისთვის. დაწვრილებით — გვერდებზე კომპიუტერების გაწმენდა, ლეპტოპების გაწმენდა და ელექტრიკოსის მომსახურება.
კომენტარები 0
კომენტარები ჯერ არ არის. დასვით კითხვა — ხელოსანი გიპასუხებთ.