მაგიდის ქვეშ თითქმის ყველას აქვს რამდენიმე როზეტის მქონე კოლოფი. მასში ჩართულია კომპიუტერი, მონიტორი, როუტერი, დამტენები, ნათურა, ზოგჯერ კი გამათბობელიც. უმეტესობა მას „ფილტრს“ უწოდებს და თვლის, რომ ტექნიკა დაცულია. სინამდვილეში ძალიან ხშირად ეს ჩვეულებრივი დამაგრძელებელია, რომელიც არაფრისგან იცავს, გადატვირთულ მდგომარეობაში კი თავად ხდება საფრთხის წყარო.
დამაგრძელებელი: უბრალოდ სადენი როზეტებით
დამაგრძელებელი ერთ ამოცანას წყვეტს — საჭირო ადგილას მეტ როზეტს იძლევა. შიგნით მას მხოლოდ სადენები და კონტაქტები აქვს. კორპუსზე განათებული ღილაკი რომც იყოს, ეს უბრალოდ ამომრთველია. ძაბვის ნახტომებისგან, იმპულსური ხელშეშლებისა და მაღალსიხშირული ინდუქციისგან ჩვეულებრივი დამაგრძელებელი ტექნიკას არ იცავს.
ქსელის ფილტრი: რა არის შიგნით
ნამდვილი ქსელის ფილტრი (ზოგჯერ მას surge protector-ს უწოდებენ) დამატებით კომპონენტებს შეიცავს:
- ვარისტორები — ელემენტები, რომლებიც ძაბვის მკვეთრი ნახტომისას მას „ჭრის“, იმპულსის ენერგიას აშორებს;
- LC-ფილტრი — კოჭები და კონდენსატორები, რომლებიც ქსელში სხვა ტექნიკის მაღალსიხშირულ ხელშეშლებს ახშობს;
- ავტომატური მცველი — თიშავს კვებას გადატვირთვის ან მოკლე ჩართვისას;
- ზოგჯერ — დამიწებისა და დაცვის მდგომარეობის ინდიკატორები.
შედარება
| შესაძლებლობა | დამაგრძელებელი | ქსელის ფილტრი | UPS |
|---|---|---|---|
| მეტი როზეტი | დიახ | დიახ | შეზღუდულად |
| დაცვა იმპულსური ნახტომებისგან | არა | დიახ | დიახ |
| ხელშეშლების ჩახშობა | არა | დიახ | დიახ |
| დაცვა გადატვირთვისგან | ყოველთვის არა | დიახ | დიახ |
| მუშაობა შუქის გათიშვისას | არა | არა | დიახ |
| ძაბვის სტაბილიზაცია | არა | არა | ხაზოვან-ინტერაქტიული და ონლაინ |
რა არ შეუძლია ქსელის ფილტრს
მნიშვნელოვანია დაცვის ზღვრების გაგება. ფილტრი უმკლავდება ხანმოკლე იმპულსებს — მძლავრი ხელსაწყოების გადართვიდან, ელვის შორეული განმუხტვებიდან, ქსელში კომუტაციებიდან. მაგრამ ის არ დაგიცავთ ხანგრძლივი მომატებული ძაბვისგან, მაგალითად ფარში „ნულის ჩაწვისას“, როცა როზეტში შეიძლება 300–380 ვოლტი აღმოჩნდეს. დაწეული ძაბვისა და გათიშვებისგანაც არ გიშველით. ამისთვის საჭიროა ძაბვის კონტროლის რელე ბინის შესასვლელზე, სტაბილიზატორები და UPS. გარდა ამისა, ვარისტორები თანდათან ცვდება: რამდენიმე ძლიერი იმპულსის შემდეგ ისინი დამცავ თვისებებს კარგავს, თუმცა ფილტრი დამაგრძელებლად აგრძელებს მუშაობას.
„ნულის ჩაწვა“ ელექტროქსელში ერთ-ერთი ყველაზე დამანგრეველი ავარიაა. მას შეუძლია წამებში მწყობრიდან გამოიყვანოს ბინაში მთელი ტექნიკა. მისგან დაცვას ელექტრიკოსი ბინის ფარში აყენებს.
გადატვირთული დამაგრძელებლების საფრთხე
ყოველი დამაგრძელებელი და ფილტრი გარკვეულ დენზეა გათვლილი — ჩვეულებრივ 10 ან 16 ამპერზე, ანუ 2,2–3,5 კვტ-ზე. იაფ მოდელებში თხელი სადენები პრაქტიკაში ნაკლებს უძლებს. თუ ერთ კოლოფში გამათბობელს, ჩაიდანსა და კომპიუტერს ჩართავთ, სადენები და კონტაქტები ცხელდება, პლასტმასი დნება, კონტაქტები იწვება — და ეს ხანძრების რეალური მიზეზია. განსაკუთრებით საშიშია დამაგრძელებლების „გირლანდით“ ჩართვა — ერთი მეორეში.
როგორ ამოვიცნოთ არახარისხიანი ფილტრი
- ძალიან მსუბუქი წონა და თხელი კაბელი;
- მაქსიმალური დენისა და სიმძლავრის მითითება არ არის ან არარეალური ციფრებია მითითებული;
- როზეტებში დამიწების კონტაქტები არ არის ან მიერთებული არ არის;
- შტეფსელები როზეტებში თავისუფლად ზის და ქანაობს;
- კორპუსი ზომიერი დატვირთვისას ცხელდება, პლასტმასის სუნი დგას;
- იმპულსის შთანთქმის მაქსიმალური ენერგიის შესახებ ინფორმაცია არ არის.
როგორ მივაერთოთ სწორად ტექნიკა
- კომპიუტერი, მონიტორი და ქსელური აღჭურვილობა — ხარისხიანი ქსელის ფილტრით ან UPS-ით.
- მძლავრი ხელსაწყოები — გამათბობლები, ჩაიდნები, უთოები, კონდიციონერები — პირდაპირ კედლის როზეტში, არა ტექნიკიან კოლოფში.
- დამაგრძელებლები თანმიმდევრულად არ მიაერთოთ.
- კოლოფები ხალიჩების ქვეშ და დახურულ ადგილებში არ დამალოთ, სადაც ისინი არ გრილდება.
- დარწმუნდით, რომ კედლის როზეტს მომუშავე დამიწება აქვს.
- შეცვალეთ ფილტრი ძლიერი ნახტომებიანი ჭექა-ქუხილის შემდეგ ან რამდენიმე წელიწადში ერთხელ.
მაგალითი პრაქტიკიდან
გლდანში ბინაში ჭექა-ქუხილის შემდეგ ერთდროულად შეწყვიტა მუშაობა როუტერმა, მონიტორმა და ლეპტოპის დამტენმა. ყველაფერი იაფ „ღილაკიან“ კოლოფში იყო ჩართული, რომელსაც მასპინძლები ფილტრად თვლიდნენ. გახსნამ აჩვენა, რომ შიგნით არც ერთი დამცავი ელემენტი არ იყო. დაზიანებული აღჭურვილობა შევცვალეთ, დავაყენეთ ხარისხიანი ქსელის ფილტრი და UPS კომპიუტერისა და როუტერისთვის, ელექტრიკოსმა კი ფარში ძაბვის რელე დადგა.
ცალკე დამიწებაზე. ქსელის ფილტრში ვარისტორები იმპულსის ენერგიას დამცავ გამტარზე — „მიწაზე“ — აგდებს. თუ როზეტში დამიწება არ არის, ეს კი თბილისის ძველ სახლებში ძალიან ხშირად გვხვდება, ფილტრის ეფექტურობა მკვეთრად ეცემა: დაცვის ნაწილი უბრალოდ არ მუშაობს. მეტიც, დამიწების გარეშე ზოგიერთ სქემაში ტექნიკის კორპუსზე შეიძლება უსიამოვნო პოტენციალი გაჩნდეს — მსუბუქ ჩხვლეტას გრძნობთ, როცა კომპიუტერის ან დამტენზე მიერთებული ლეპტოპის ლითონის ნაწილებს ეხებით. ამიტომ დაცვის არჩევისას ჯერ როზეტები უნდა შეამოწმოთ: აქვს თუ არა მათ დამიწების კონტაქტი და მართლა არის თუ არა ის მიერთებული და არა უბრალოდ როზეტის კორპუსში წარმოდგენილი. ელექტრიკოსი ამას სპეციალური ტესტერით რამდენიმე წუთში ამოწმებს. თუ დამიწება არ არის, მისი მოწყობა ბინაში — პირველი ინვესტიციაა, რომელიც დანარჩენი დაცვის მუშაობას აზრს შესძენს. ასევე სასარგებლოა იცოდეთ, რომ ფილტრის სიცოცხლე უსასრულო არ არის: ხარისხიან მოდელებს აქვთ ინდიკატორი, რომელიც ქრება, როცა დამცავმა ელემენტებმა რესურსი ამოწურა, და ეს მოწყობილობის შეცვლის სიგნალია.
დაგეხმარებით ტექნიკის დაცვაში
მთელ თბილისში მთელი დღე-ღამე ვმუშაობთ: ვარჩევთ ფილტრებსა და UPS-ებს, ვამოწმებთ როზეტებსა და დამიწებას. დაწვრილებით — გვერდებზე ელექტრიკოსის მომსახურება, კომპიუტერული დახმარება 24/7 და როუტერების შეკეთება.
კომენტარები 0
კომენტარები ჯერ არ არის. დასვით კითხვა — ხელოსანი გიპასუხებთ.