პროცესორი 100%-ით დატვირთულია მიზეზის გარეშე: რა ჭამს კომპიუტერის რესურსებს

მხოლოდ ბრაუზერი გახსენით ან საერთოდ არაფერი გაგიშვიათ, კომპიუტერი კი მტვერსასრუტივით გუგუნებს, კურსორი ნელა მოძრაობს და ამოცანების დისპეტჩერში პროცესორი 90–100%-ით დატვირთულია. ნორმალურ მდგომარეობაში უმოქმედო კომპიუტერი პროცესორს 1–10%-ით ტვირთავს. მუდმივი სრული დატვირთვა ხილული მიზეზის გარეშე ყოველთვის სიმპტომია და მის უკან შეიძლება ნებისმიერი რამ იდგეს: ფაილების უწყინარი ინდექსაციიდან ფარულ მაინერამდე, რომელიც წლების განმავლობაში თქვენს ელექტროენერგიაზე მუშაობს.

რატომ არის მუდმივი დატვირთვა პრობლემა

ზღვარზე მომუშავე პროცესორი ძლიერ ცხელდება და მეტ ენერგიას მოიხმარს. გაგრილების სისტემა მუდმივად მაღალ ბრუნებზე მუშაობს, ვენტილატორები უფრო სწრაფად ცვდება, მტვერი რადიატორებში იჭედება. ლეპტოპისთვის ეს სწრაფად დამჯდარ ბატარეასა და ცხელ კორპუსს ნიშნავს. მთავარი კი ისაა, რომ უბრალოდ რესურსები არ გყოფნით: პროგრამები ნელა იხსნება, ვიდეო ჭედავს, თამაშები ცახცახებს, მესენჯერებში ზარები წყდება.

ხშირი დამნაშავეები

ფარული მაინერები

კრიპტოვალუტის მოპოვების მავნე პროგრამები ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული მიზეზია. ისინი მსგავსი სახელების მქონე სისტემურ პროცესებად ინიღბება, შეუძლიათ დატვირთვის შემცირება, როცა ამოცანების დისპეტჩერს ხსნით, და მუშაობის განახლება, როცა კომპიუტერი უქმადაა. ხშირად კომპიუტერზე გატეხილ პროგრამებთან, „უფასო“ თამაშებთან და ბრაუზერის საეჭვო გაფართოებებთან ერთად ხვდება.

Windows-ის სისტემური პროცესები

ზოგიერთ პროცესს მართლაც შეუძლია პროცესორის დროებით დატვირთვა: განახლებების სერვისი, ანტივირუსი Microsoft Defender სკანირებისას, ძიების ინდექსირება, მეხსიერების შეკუმშვა. ჩვეულებრივ ეს ჩართვიდან ან განახლებების დაყენებიდან რამდენიმე წუთიდან ერთ საათამდე გრძელდება. პრობლემა იწყება, როცა ასეთი პროცესი მაღალ დატვირთვაზე მუდმივად კიდია — ეს ნიშნავს, რომ ის შეცდომის ან დაზიანებული ფაილების გამო ჩაიციკლა.

დრაივერები

გაუმართავ ან შეუთავსებელ დრაივერს შეუძლია სისტემური შეწყვეტების უზარმაზარი რაოდენობის გენერირება. ამოცანების დისპეტჩერში ეს ხშირად „სისტემური შეწყვეტების“ ან „System“ პროცესის მაღალ დატვირთვას ჰგავს. დამნაშავეები ხმის, ქსელური ადაპტერების, USB-კონტროლერებისა და ვიდეობარათების დრაივერები ხდება.

ბრაუზერი და გაფართოებები

ათობით ღია ჩანართი, ანიმაციითა და რეკლამით მძიმე საიტები, გაფართოებები, რომლებიც ფონზე მუდმივად რაღაცას ამოწმებს — ბრაუზერს ადვილად შეუძლია პროცესორის სიმძლავრის ნახევრის დაკავება. ზოგჯერ ცალკეული გაფართოება სარეკლამო ან მაინინგის მოდული აღმოჩნდება ხოლმე.

გადახურება და ტროტლინგი

პარადოქსული სიტუაცია: გადახურებისას პროცესორი სიხშირეს ამცირებს, რომ არ დაიწვას. შედეგად ჩვეულებრივი ამოცანებიც მის შესაძლებლობების 100%-ს იკავებს. კომპიუტერი ნელი ხდება არა იმიტომ, რომ ამოცანები ბევრია, არამედ იმიტომ, რომ პროცესორი გამშრალი თერმოპასტისა და მტვრის გამო თავის შესაძლებლობებზე რამდენჯერმე სუსტად მუშაობს.

რით არის საშიში პროცესების დამოუკიდებლად „მოკვლა“

ბევრის პირველი რეაქციაა ამოცანების დისპეტჩერში ყველაზე დიდი დატვირთვის მქონე პროცესის პოვნა და დასრულება. ამას შეიძლება უსიამოვნო შედეგები მოჰყვეს: კრიტიკული სისტემური პროცესის დასრულება ლურჯ ეკრანს ან შეუნახავი მონაცემების დაკარგვას იწვევს, ფორუმების რჩევით „საეჭვო“ ფაილების წაშლა კი ზოგჯერ Windows-ს აფუჭებს. ამასთან, ნამდვილი მავნე პროგრამა ხშირად გადატვირთვის შემდეგ აღდგება, რადგან მას სარეზერვო ასლები და დამგეგმავში ამოცანები აქვს.

ნიშნები, რომლებსაც ყურადღება უნდა მიაქციოთ

• ვენტილატორები ხმამაღლა მუშაობს დატვირთვის გარეშეც, განსაკუთრებით ღამით ან უმოქმედობისას;
• ელექტროენერგიის ანგარიში ხილული მიზეზის გარეშე გაიზარდა;
• ლეპტოპი ერთ-ორ საათში იცლება, თუმცა ადრე გაცილებით დიდხანს ძლებდა;
• ამოცანების დისპეტჩერში გაურკვეველი ან უცნაურად დაწერილი სახელების პროცესებია;
• ანტივირუსი გათიშულია და არ ირთვება;
• კომპიუტერი რაიმე პროგრამის ან თამაშის დაყენების შემდეგ შესამჩნევად შენელდა.

რას აკეთებს ხელოსანი

1. მონიტორინგის პროფესიონალური ინსტრუმენტებით ადგენს, კონკრეტულად რომელი პროცესი, სერვისი ან დრაივერი ქმნის დატვირთვას.
2. ამოწმებს სისტემას ფარულ მაინერებზე, რუტკიტებსა და სარეკლამო მოდულებზე, ჩატვირთული Windows-ის გარეთ შემოწმების ჩათვლით.
3. ასწორებს ჩაციკლულ სისტემურ სერვისებს და აღადგენს დაზიანებულ ფაილებს.
4. აახლებს ან ცვლის პრობლემურ დრაივერებს.
5. ამოწმებს პროცესორის ტემპერატურას და საჭიროებისას წმენდს გაგრილების სისტემას და ცვლის თერმოპასტას.
6. ახდენს ავტოჩატვირთვის ოპტიმიზაციას და მართავს დაცვას, რომ პრობლემა არ დაბრუნდეს.

როდის ღირს განახლებაზე ფიქრი

ხდება, რომ დატვირთვა მაღალია, რადგან პროცესორი თანამედროვე ამოცანებისთვის მართლაც ძალიან სუსტია: მაგალითად, ათი წლის წინანდელი ორბირთვიანი ჩიპი უბრალოდ ვერ უმკლავდება Windows 11-სა და თანამედროვე ბრაუზერს. ასეთ შემთხვევაში ხელოსანი გულწრფელად გეტყვით, რომ პროგრამული ოპტიმიზაცია მხოლოდ მცირე ეფექტს მისცემს, და შემოგთავაზებთ ვარიანტებს: პროცესორის შეცვლა, თუ დედაპლატა ამის საშუალებას იძლევა, ან ახალი კომპიუტერის ყიდვა თქვენი ამოცანების გათვალისწინებით.

გამოიძახეთ ხელოსანი

მთელ თბილისში მთელი დღე-ღამე ვმუშაობთ და მაღალი დატვირთვის მიზეზს ერთ ვიზიტში ვპოულობთ. დაწვრილებით — გვერდებზე ვირუსების მოცილება, „კომპიუტერი იჭედება“ და თერმოპასტის შეცვლა.