მონიტორი ციმციმებს: რატომ ცახცახებს, ციმციმებს და ქრება გამოსახულება

მოციმციმე მონიტორი პირველივე წუთებიდან აღიზიანებს: გამოსახულება ცახცახებს, წამის ნაწილით ქრება, ეკრანზე ჰორიზონტალური ზოლები გადის ან სიკაშკაშე „სუნთქავს“. ასეთ ეკრანთან ერთი საათის მუშაობის შემდეგ თვალები და თავი გტკივათ. მაგრამ ციმციმი მხოლოდ კომფორტის საკითხი არ არის. თითქმის ყოველთვის ის კონკრეტულ გაუმართაობაზე მიუთითებს და იმის მიხედვით, კონკრეტულად როგორ ციმციმებს ეკრანი, ხელოსანს ხშირად მაშინვე ესმის, სად ეძებოს პრობლემა.

როგორი ციმციმი არსებობს

კაბელი და კონექტორები

ყველაზე ხშირი და ყველაზე მარტივი მიზეზი. HDMI და DisplayPort კაბელები მონაცემების უზარმაზარ ნაკადს გადასცემს და ნებისმიერი დაზიანება — გადაღუნვა, გაჭყლეტილი ძარღვი, მოშვებული კონექტორი — სიგნალის დაკარგვას იწვევს. იაფი და ზედმეტად გრძელი კაბელები ხშირად ვერ უმკლავდება მაღალ გარჩევადობასა და სიხშირეს: 4K-ზე ან 144 ჰც-ზე ასეთი კაბელი გამოსახულების გაქრობას იწვევს, თუმცა Full HD-ზე ნორმალურად მუშაობდა. HDMI–VGA ან DisplayPort–HDMI გადამყვანებიც ხშირად პრობლემების წყარო ხდება.

განახლების სიხშირე და პარამეტრები

თუ Windows-ის პარამეტრებში დაყენებულია სიხშირე, რომელსაც მონიტორი სტაბილურად ვერ უჭერს მხარს, ან ჩართულია ადაპტიური სინქრონიზაცია (FreeSync, G-Sync) შეუთავსებელი პარამეტრებით, ეკრანმა შეიძლება იციმციმოს, განსაკუთრებით თამაშებში კადრების ცვლისას. ზოგჯერ Windows-ის ან დრაივერის განახლების შემდეგ პარამეტრები შეუფერებელ მნიშვნელობებზე ბრუნდება.

ვიდეობარათის დრაივერი

დაზიანებულ, მოძველებულ ან, პირიქით, ახალ, მაგრამ დაუმთავრებელ დრაივერს შეუძლია ეკრანის ხანმოკლე გათიშვების გამოწვევა. დამახასიათებელი ნიშანი — ეკრანი ქრება, შემდეგ კი ჩნდება შეტყობინება, რომ ვიდეოდრაივერმა პასუხი შეწყვიტა და აღდგა. თუ ეს რეგულარულად მეორდება, გარკვევა ღირს: ზოგჯერ ეს დრაივერი კი არა, ვიდეობარათის გაუმართაობის საწყისი სტადიაა.

ვიდეობარათი

გადახურება, ჩიპის ან ვიდეომეხსიერების დეგრადაცია, კვების პრობლემები — ყოველივე ამას შეუძლია ციმციმით, არტეფაქტებით (ფერადი წერტილები, კვადრატები, ზოლები) და გამოსახულების გაქრობით გამოვლინდეს. განსაკუთრებით საგანგაშოა, თუ პრობლემები დატვირთვისას იწყება და გახურებასთან ერთად ძლიერდება. გაუმართავმა ვიდეობარათმა დროთა განმავლობაში შეიძლება გამოსახულების გამოტანა საერთოდ შეწყვიტოს.

თავად მონიტორი

თანამედროვე მონიტორების განათება ცალკე კვების ბლოკითა და დრაივერით მუშაობს. როცა მონიტორის კვების ბლოკში კონდენსატორები ბერდება, სიკაშკაშე ციმციმს იწყებს, მონიტორი შეიძლება პირველივე ცდაზე არ ჩაირთოს ან მუშაობის რამდენიმე წუთის შემდეგ ჩაქრეს. მატრიცის ან მისი შლეიფის გაუმართაობა ზოლებით და ცახცახით ვლინდება, რომლებიც იცვლება, თუ მონიტორის კორპუსს ოდნავ დააჭერთ. ბევრი იაფი მონიტორი სიკაშკაშეს PWM მეთოდით არეგულირებს — განათების სწრაფი ციმციმით; თვალით ეს არ ჩანს, მაგრამ მგრძნობიარე ადამიანებში დაღლილობას იწვევს.

ელექტრული ხელშეშლები

ცუდი დამიწება, ახლოს მომუშავე მძლავრი ხელსაწყოები, მრავალი მოწყობილობის მქონე დამაგრძელებლები, ქსელში არასტაბილური ძაბვა — ყოველივე ამას შეუძლია ხელშეშლების შექმნა, განსაკუთრებით ანალოგური მიერთების მქონე ძველი მონიტორებისთვის. თბილისის ძველ სახლებში გაცვეთილი გაყვანილობით ასეთი პრობლემა ხშირად გვხვდება.

რით არის ციმციმი მავნე

• თვალების დაღლა, სიმშრალე, თავის ტკივილი ხანგრძლივი მუშაობისას;
• კონცენტრაციისა და პროდუქტიულობის დაქვეითება;
• რისკი, რომ ვიდეობარათის ან მონიტორის გაუმართაობა სრულ მწყობრიდან გამოსვლაში გადაიზრდება;
• კვების პრობლემებისას — სხვა კომპონენტების დაზიანების რისკი.

რას აკეთებს ხელოსანი

1. მონიტორს აუცილებლად გამართულ წყაროს უერთებს, კომპიუტერს კი — გამართულ მონიტორს, რომ გაიგოს, სად არის გაუმართაობა.
2. ამოწმებს კაბელებსა და კონექტორებს, საჭიროებისას არჩევს საჭირო სტანდარტის ხარისხიან კაბელს.
3. მართავს განახლების სიხშირეს, გარჩევადობასა და სინქრონიზაციას.
4. ხელახლა აყენებს ვიდეობარათის დრაივერს ძველის სრული გასუფთავებით.
5. ტესტავს ვიდეობარათს დატვირთვისას, ამოწმებს ტემპერატურასა და კვებას.
6. ახდენს მონიტორის დიაგნოსტიკას და კვების ბლოკის ან განათების გაუმართაობისას შეკეთებას ან შეცვლას გთავაზობთ.

ცალკე შემთხვევაა ლეპტოპები. მათთან ციმციმი ხშირად დაკავშირებულია მატრიცის შლეიფთან, რომელიც სახურავის ანჯამებში გადის და გაღება-დახურვისგან თანდათან იცვითება. დამახასიათებელი ნიშანი: გამოსახულება ქრება ან ტალღოვანდება ეკრანის დახრის გარკვეული კუთხისას. ასეთი გაუმართაობა პროგრესირებს და შლეიფის დროული შეცვლა გაცილებით იაფი ჯდება, ვიდრე მთელი მატრიცის შეცვლა, თუ დაზიანება მასაც შეეხება. ხელოსანი აფასებს ანჯამებისა და შლეიფის მდგომარეობას და გეუბნებათ, რომელი შეკეთებაა ნამდვილად საჭირო.

გამოიძახეთ ხელოსანი

თბილისის ნებისმიერ უბანში მოვალთ, ვიპოვით ციმციმის მიზეზს და აღმოვფხვრით — ხშირად პირდაპირ ადგილზე. დაწვრილებით — გვერდებზე კომპიუტერის დიაგნოსტიკა, დრაივერების ინსტალაცია და კომპიუტერების შეკეთება.