კომპიუტერიდან დამწვრის სუნი იმ სიმპტომთაგანია, რომელთა იგნორირებაც არ შეიძლება. ზოგჯერ ეს მხოლოდ მტვერია, რომელიც ხანგრძლივი უმოქმედობის შემდეგ რადიატორზე გაცხელდა. მაგრამ ხდება, რომ ასე დამწვარი კვების ბლოკი, გასკდომილი კონდენსატორი, გამდნარი ბუდე ან გადახურებული კაბელი ყარს. უარეს შემთხვევაში ეს ხანძრის პირველი წუთებია. ვნახოთ, რა შეიძლება იწვოდეს კომპიუტერის შიგნით, როგორ შევაფასოთ საფრთხე და რა გავაკეთოთ მაშინვე.
პირველი წესი: უსაფრთხოება
თუ სუნი მკვეთრი, მწვავეა, დამწვარ პლასტმასს ან „ელექტროობას“ მოგაგონებთ, თუ კვამლს, ნაპერწკლებს ხედავთ ან ტკაცანი გაიგეთ — მაშინვე გამორთეთ კომპიუტერი. საუკეთესოა ის როზეტიდან გამოაერთოთ ან ქსელის ფილტრი გამორთოთ, კორპუსზე სველი ხელებით შეხების გარეშე. ნუ ჩართავთ ტექნიკას ხელახლა, რომ „შეამოწმოთ, ისევ ყარს თუ არა“: გაუმართავი კვების ბლოკის ყოველმა ჩართვამ შეიძლება განმეორებითი მოკლე ჩართვა და სხვა კომპონენტების დაზიანება გამოიწვიოს, იშვიათ შემთხვევაში კი — ხანძარი.
თუ გათიშვის შემდეგ სუნი ძლიერდება ან კორპუსიდან კვამლი აგრძელებს გამოსვლას — ნუ გახსნით კორპუსს, გადით ოთახიდან და გამოიძახეთ სახანძრო სამსახური ნომერზე 112. ელექტრომოწყობილობას წყლით ნუ ჩააქრობთ.
როგორი სუნი არსებობს და რას ნიშნავს
| სუნი | სავარაუდო მიზეზი | რამდენად საშიშია |
|---|---|---|
| მტვრის სუსტი სუნი ხანგრძლივი შესვენების შემდეგ პირველ ჩართვაზე | მტვერი რადიატორებსა და კვების ბლოკში გაცხელდა | ჩვეულებრივ არ არის საშიში, მაგრამ წმენდის სიგნალია |
| ახალი პლასტმასის სუნი ახალ ტექნიკაში | ტექნოლოგიური საფარები იწვის | ნორმალურია პირველ დღეებში |
| დამწვარი იზოლაციის მკვეთრი სუნი | კაბელის, ბუდის, დამაგრძელებლის გადახურება | საშიშია, გამორთეთ |
| მწვავე „ქიმიური“ სუნი, ზოგჯერ ტკაცანით | კონდენსატორი გასკდა, დაფაზე ელემენტი დაიწვა | საშიშია, ნუ ჩართავთ |
| მოტკბო სუნი ლეპტოპიდან | აკუმულატორის გადახურება ან გაბერვა | ძალიან საშიშია, გამოაერთეთ დამტენიდან |
| სუნი როზეტიდან ან შტეფსელიდან | ცუდი კონტაქტი, როზეტის გადატვირთვა | საშიშია, გამოიძახეთ ელექტრიკოსი |
რა იწვის კომპიუტერში ყველაზე ხშირად
კვების ბლოკი
ყველაზე ხშირი წყარო. ბლოკის შიგნით მაღალი ძაბვები მუშაობს და კონდენსატორის, დიოდური ხიდის ან ტრანზისტორის მწყობრიდან გამოსვლისას დამახასიათებელი ტკაცანი და მკვეთრი სუნი ჩნდება. ნორმალური დაცვის გარეშე იაფი კვების ბლოკები განსაკუთრებით მიდრეკილია ასეთი გაფუჭებისკენ, ელექტროქსელში ძაბვის ნახტომები კი მათ ცვეთას აჩქარებს.
ვიდეობარათისა და პროცესორის კვების ბუდეები
მძლავრი ვიდეობარათები დიდ დენს მოიხმარს. თუ ბუდე ბოლომდე არ არის ჩასმული, იაფი გადამყვანი გამოიყენება ან კაბელი მოხრილია, კონტაქტი ცხელდება, პლასტმასა დნება, მძიმე შემთხვევებში კი ბუდე ნახშირდება.
დედაპლატა და ვიდეობარათი
გაბერილი ან გასკდომილი კონდენსატორები, კვების წრედების დამწვარი ელემენტები. ჩვეულებრივ ამას თან ახლავს ის, რომ კომპიუტერი ჩართვას წყვეტს.
ლეპტოპის აკუმულატორი
გადახურებული ან დაზიანებული ლითიუმ-იონური აკუმულატორი საფრთხის ცალკე კატეგორიაა. ის შეიძლება გაიბეროს, კორპუსი დაამახინჯოს და უარეს შემთხვევაში აალდეს. თუ ლეპტოპს უცნაური სუნი აქვს, ბატარეის მიდამოში ძლიერ ცხელდება ან კორპუსმა მოხრა დაიწყო, მაშინვე გამოაერთეთ დამტენი და ნუ გამოიყენებთ.
დამაგრძელებლები, სამკაპები და როზეტები
ხშირად კომპიუტერი კი არ იწვის, არამედ ის, რაშიც არის ჩართული. თხელსადენიანი იაფი დამაგრძელებლები, რომლებშიც კომპიუტერი, მონიტორი, პრინტერი, გამათბობელი და ჩაიდანია ჩართული, ხურდება და დნება.
რატომ არ შეიძლება უბრალოდ „განიავება და დავიწყება“
სუნიც რომ გაქრეს, მიზეზი არსად წასულა. დაზიანებული კონდენსატორი ან მოდამწვარი ბუდე ზღვარზე აგრძელებს მუშაობას და მომდევნო დატვირთვისას შეიძლება საბოლოოდ მწყობრიდან გამოვიდეს, ვიდეობარათი ან დედაპლატაც თან გაიყოლოს. დანახშირებულ კონტაქტს გაზრდილი წინაღობა აქვს და სულ უფრო ძლიერად ცხელდება. ამიტომ დამწვრის სუნის ნებისმიერი ეპიზოდის შემდეგ კომპიუტერი უნდა შემოწმდეს, სანამ მისით სარგებლობას გააგრძელებთ.
როგორ პოულობს ხელოსანი წყაროს
- დათვალიერება ჩართვის გარეშე. ხელოსანი ხსნის კორპუსს და ეძებს გადახურების კვალს: გამუქებულ ბუდეებს, გაბერილ კონდენსატორებს, გამდნარ იზოლაციას.
- კვების ბლოკის შემოწმება სპეციალური ტესტერით, დანარჩენი კომპონენტების რისკის გარეშე.
- ვიდეობარათისა და პროცესორის კაბელებისა და ბუდეების შემოწმება.
- დამაგრძელებლებისა და როზეტების შემოწმება — საჭიროებისას ელექტრიკოსთან ერთად.
- საცდელი გაშვება მხოლოდ მიზეზის აღმოფხვრის შემდეგ, გარანტირებულად გამართული კვების ბლოკით და ტემპერატურის კონტროლით.
- დაცვის რეკომენდაციები — ხარისხიანი კვების ბლოკი, ქსელის ფილტრი, UPS, როზეტებზე სწორი დატვირთვა.
პროფილაქტიკა
„დამწვრის“ შემთხვევების უმეტესობის თავიდან აცილება შეიძლება: კომპიუტერის რეგულარული წმენდა მტვრისგან, სიმძლავრის მარაგით ხარისხიანი კვების ბლოკი, ვიდეობარათის სწორად მიერთებული კვების კაბელები, იაფ დამაგრძელებლებსა და სამკაპებზე უარის თქმა, ძაბვის ნახტომებისგან დაცვა. თბილისის კლიმატში, სადაც ზაფხულში ბინებში ძალიან ცხელა, ქსელში ძაბვა კი არასტაბილურია, ეს ზომები განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია.
ცალკე იმაზე, რაც ხშირად გამორჩებათ: მაგიდის ქვეშ გამათბობელთან ან გათბობის რადიატორთან მდგომი კომპიუტერი მუდმივ გადახურებაში მუშაობს, სისტემური ბლოკის ქვეშ ხალიჩა ან კოვროლინი კი ქვედა სავენტილაციო ხვრელებს ფარავს და ბეწვს აგროვებს. ტექნიკის უბრალო სწორი განლაგება რისკებს შესამჩნევად ამცირებს.
დახმარება გჭირდებათ?
თუ კომპიუტერიდან ან ლეპტოპიდან დამწვრის სუნი მოდის, გამორთეთ და გამოიძახეთ ხელოსანი. დღე-ღამის განმავლობაში მივდივართ თბილისის ნებისმიერ უბანსა და შემოგარენში, ვპოულობთ პრობლემის წყაროს და ვამოწმებთ, ხომ არ დაზიანდა სხვა კომპონენტები. დაწვრილებით — გვერდებზე სასწრაფო შეკეთება და შეკეთება, თუ კომპიუტერი არ ირთვება.
კომენტარები 0
კომენტარები ჯერ არ არის. დასვით კითხვა — ხელოსანი გიპასუხებთ.