დისკი 100%-ით დატვირთულია ამოცანების დისპეტჩერში: რატომ მუშაობს კომპიუტერი ნელა და რას ნიშნავს ეს

კომპიუტერი ჩაირთო, მაგრამ მუშაობა შეუძლებელია: ფანჯრები წუთობით იხსნება, კურსორი მუდმივად ტრიალებს, ხმა წყდება. ხსნით ამოცანების დისპეტჩერს და ხედავთ, რომ პროცესორი და მეხსიერება თითქმის თავისუფალია, სვეტში „დისკი“ კი წითლად ანთია 100%. ეს Windows 10-ისა და 11-ის კომპიუტერების მფლობელების ერთ-ერთი ყველაზე ხშირი საჩივარია. მიზეზი შეიძლება იყოს როგორც სრულიად უწყინარი, ისე ძალიან სერიოზული — მაგალითად, დისკი ბოლო კვირებს ითვლის და აი-აი წაიღებს თქვენს ყველა ფაილს.

რას ნიშნავს დისკის 100%-იანი დატვირთვა

ეს ციფრი აჩვენებს არა დისკის შევსებულობას, არამედ იმას, რამდენად არის ის დაკავებული წაკითხვისა და ჩაწერის ოპერაციებით. 100% ნიშნავს, რომ დამგროვებელი ზღვარზე მუშაობს და ყველა მოთხოვნის მომსახურებას ვერ ასწრებს. ყოველი პროგრამა, რომელსაც რაღაცის წაკითხვა ან ჩაწერა სჭირდება, რიგში დგება. აქედან შეგრძნება, რომ კომპიუტერი ყოველი მოქმედების წინ „ფიქრობს“. მნიშვნელოვანია გესმოდეთ: ფაილების კოპირებისას ან პროგრამების დაყენებისას 100%-მდე ხანმოკლე აფეთქებები ნორმაა. პრობლემად ითვლება, როცა დისკი მაქსიმუმზე მუდმივად კიდია, მაშინაც კი, როცა არაფერს აკეთებთ.

მთავარი მიზეზი — მყარი დისკი HDD

შემთხვევათა დიდ უმრავლესობაში მუდმივი 100%-იანი დატვირთვა მექანიკური მყარი დისკის მქონე კომპიუტერებზე გვხვდება. Windows-ის თანამედროვე ვერსიები ფონზე უამრავ ოპერაციას ასრულებს: განახლებები, ძიების ინდექსაცია, ანტივირუსით შემოწმება, ტელემეტრია, ღრუბლოვანი საცავების სინქრონიზაცია. SSD მათ შეუმჩნევლად უმკლავდება, მყარი დისკი კი, რომელსაც წამში მხოლოდ ასამდე ოპერაციის შესრულება შეუძლია, უბრალოდ იხრჩობა. გამოდის, რომ დისკი თავისთავად გამართულია, მაგრამ მისი სიჩქარე თანამედროვე სისტემისთვის არ კმარა.

როდის არის ეს მომაკვდავი დისკის ნიშანი

გაცილებით უარესია, როცა 100%-იანი დატვირთვა ფიზიკური ცვეთით არის გამოწვეული. ზედაპირის დაზიანებული უბნები ძნელად იკითხება: დისკი წაკითხვის მცდელობებს მრავალჯერ იმეორებს და ყოველი ოპერაცია ათჯერ მეტ დროს იკავებს. საგანგაშო ნიშნები:

• პრობლემა მოულოდნელად გაჩნდა, თუმცა ადრე კომპიუტერი იმავე დისკით ნორმალურად მუშაობდა;
• კორპუსიდან წკაპუნი, კაკუნი ან ღრჭიალი ისმის;
• ფაილები ზოგჯერ არ იხსნება ან შეცდომებით კოპირდება;
• კომპიუტერი პერიოდულად რამდენიმე წამით მთლიანად იჭედება;
• ჩატვირთვისას დისკის შემოწმება ჩნდება;
• მონიტორინგის პროგრამები დამგროვებლის მდგომარეობის შესახებ გაფრთხილებებს აჩვენებს.

ამ სიტუაციაში მუშაობის ყოველმა ზედმეტმა წუთმა შეიძლება დისკის მდგომარეობა გააუარესოს. არ შეიძლება „დისკის სამკურნალო პროგრამების“ და დეფრაგმენტაციის გაშვება: ისინი უზარმაზარ დატვირთვას ქმნის და შეიძლება დამგროვებელი საბოლოოდ გაანადგურონ. პირველ რიგში საჭიროა მნიშვნელოვანი მონაცემების კოპირება — სასურველია სპეციალისტის მიერ, რომელმაც პრობლემურ დისკებთან მუშაობა იცის.

პროგრამული მიზეზები

ოპერატიული მეხსიერების ნაკლებობა

როცა მეხსიერება ცოტაა, Windows დისკზე პეიჯინგ-ფაილს აქტიურად იყენებს. დისკი მუდმივად მონაცემების აქეთ-იქით გადაადგილებითაა დაკავებული. ამ შემთხვევაში დისკზე დატვირთვა შედეგია, მკურნალობა კი მეხსიერების ნაკლებობას სჭირდება.

გაჭედილი განახლებები

Windows-ის განახლებების სერვისს შეუძლია საათობით ჩამოტვირთოს და გახსნას პაკეტები, შეცდომისას კი — ეს ისევ და ისევ გაიმეოროს. განსაკუთრებით შესამჩნევია ეს დიდხანს გამოუყენებელი კომპიუტერის ჩართვისთანავე.

ინდექსაცია და ოპტიმიზაციის სერვისი

Windows-ის ძიება ფაილებს ინდექსირებს, სერვისი SysMain (ყოფილი Superfetch) კი პროგრამებს წინასწარ ტვირთავს მეხსიერებაში. SSD-ზე ეს სასარგებლოა, ნელ HDD-ზე — ზოგჯერ მუდმივ დატვირთვას ქმნის.

ანტივირუსი და ღრუბლოვანი საცავები

ანტივირუსით სრულ შემოწმებას ან OneDrive-ის, Google Drive-ისა და მსგავსი სერვისების პირველად სინქრონიზაციას შეუძლია დისკის საათობით დაკავება. თუ ერთდროულად ორი ანტივირუსი მუშაობს, დატვირთვა ორმაგდება და კონფლიქტები იწყება.

მავნე პროგრამები

გამომძალველები, მაინერები და ჯაშუშური პროგრამები ფაილებთან აქტიურად მუშაობს. თუ დისკის დატვირთვას უცნაური ფაილების გამოჩენა, შეცვლილი გაფართოებები ან დოკუმენტების გაქრობა ახლავს — ეს კომპიუტერის დაუყოვნებლივ გამორთვისა და სპეციალისტისთვის მიმართვის საბაბია.

კონტროლერის დრაივერები

დისკის კონტროლერის შეუფერებელმა დრაივერმა ან დედაპლატის პროშივკაში მუშაობის არასწორმა რეჟიმმა შეიძლება გამოიწვიოს შეცდომები და დაგვიანებები, რომლებიც მუდმივ დატვირთვას ჰგავს.

რას აკეთებს ხელოსანი

1. ამოწმებს დისკის მდგომარეობას SMART-ის პარამეტრებითა და ზედაპირის ტესტებით, პრობლემურ დამგროვებელზე ზედმეტი დატვირთვის შექმნის გარეშე.
2. თუ დისკი გაცვეთილია — პირველ რიგში მონაცემებს გამართულ მატარებელზე გადაარჩენს.
3. ადგენს, რომელი პროცესები ქმნის დატვირთვას, და ასწორებს გაჭედილ სერვისებსა და განახლებებს.
4. ამოწმებს სისტემას მავნე პროგრამებზე.
5. აანალიზებს მეხსიერების მოცულობას და საჭიროებისას გაფართოებას გირჩევთ.
6. აყენებს SSD-ს, გადააქვს მასზე სისტემა და ყველა ფაილი პროგრამების ხელახალი დაყენების გარეშე.
7. მართავს სისტემას და ამოწმებს, რომ პრობლემა აღმოფხვრილია.

რა ღირს დაყოვნება

ბევრი წლობით ცხოვრობს ნელ კომპიუტერთან, ამას გარდაუვლად თვლის. მაგრამ თუ მიზეზი გაცვეთილ დისკშია, ერთ დღეს კომპიუტერი უბრალოდ არ ჩაირთვება — და სრულად მწყობრიდან გამოსული დისკიდან მონაცემების აღდგენა დროულ შეცვლაზე რამდენჯერმე ძვირი დაჯდება. ხოლო თუ მიზეზი პროგრამულია ან მოძველებულ HDD-შია, გამოსწორებას ორიოდე საათი სჭირდება და ძველ კომპიუტერს სწრაფად აქცევს.

დაგეხმარებით გარკვევაში

თბილისის ნებისმიერ უბანში მთელი დღე-ღამე მოვდივართ, ვამოწმებთ დისკს, ვარჩენთ მონაცემებს და ადგილზე ვაყენებთ SSD-ს. დაწვრილებით — გვერდებზე მონაცემების აღდგენა მყარი დისკიდან, SSD-ის დაყენება და კომპიუტერის დიაგნოსტიკა.