დაბალი FPS მძლავრ კომპიუტერზე: რატომ არ იძლევა ძვირი აპარატურა მოსალოდნელ კადრებს

სათამაშო კომპიუტერზე ან ახალ ვიდეობარათზე სერიოზული ფული დახარჯეთ, საყვარელი თამაში გახსენით — კადრები კი YouTube-ის მიმოხილვებზე ნაკლებია, ზოგჯერ კი ძველ აპარატურაზე არსებულზეც ნაკლები. საწყენი და გაუგებარია. კარგი ამბავი: უმეტეს შემთხვევაში კომპიუტერი გამართულია, უბრალოდ ისეა მორგებული, რომ თავისი სიმძლავრის გამოყენება არ შეუძლია. ცუდი — ასეთი „ხაფანგი“ ათობითაა და საჭირო ზოგჯერ ძნელი საპოვნელია.

მონიტორი დედაპლატაზეა მიერთებული

ბანალურად ჟღერს, მაგრამ ეს ერთ-ერთი ყველაზე ხშირი მიზეზია. თუ მონიტორის კაბელი დედაპლატის უკანა პანელის კონექტორშია ჩადებული და არა ვიდეობარათზე, თამაში შეიძლება პროცესორის ჩაშენებულ გრაფიკაზე მუშაობდეს — რამდენჯერმე სუსტზე. ზოგიერთ კონფიგურაციაში გამოსახულება დაფით გამოდის, რენდერინგი კი ვიდეობარათზე მიდის დამატებითი დაყოვნებებითა და დანაკარგებით. სწორი მიერთება — მხოლოდ ვიდეობარათის კონექტორებზე.

ლეპტოპი ჩაშენებულ გრაფიკაზე თამაშობს

სათამაშო ლეპტოპებში ორი ვიდეობარათია: ჩაშენებული ეკონომიური და მძლავრი დისკრეტული. სისტემა თავად წყვეტს, რომელი გამოიყენოს, და ზოგჯერ ცდება, თამაშს სუსტზე უშვებს. გარდა ამისა, ბევრ ლეპტოპს აქვს დისპლეის დისკრეტულ ბარათთან პირდაპირი მიერთების რეჟიმი (MUX), რომელიც წარმადობას 10–20%-ს მატებს, მაგრამ ნაგულისხმევად გათიშულია. მნიშვნელოვანია ისიც, მუშაობს თუ არა ლეპტოპი ქსელიდან: ბატარეაზე წარმადობა განზრახ იზღუდება.

კვებისა და მწარმოებლის რეჟიმები

კვების სქემა „ენერგიის დაზოგვა“ ან „დაბალანსებული“, მწარმოებლის ფირმული უტილიტები წყნარ რეჟიმში, სიმძლავრის შეზღუდვები პროშივკაში — ყოველივე ამას შეუძლია პროცესორისა და ვიდეობარათის დაბალ სიხშირეებზე შეკავება. ლეპტოპებზე წყნარ და წარმადობის რეჟიმს შორის სხვაობა ზოგჯერ ორმაგია.

ოპერატიული მეხსიერება ნელა მუშაობს

მეხსიერების ახალი მოდულები ნაგულისხმევად საბაზისო სიხშირეზე მუშაობს და არა იმაზე, რაც შეფუთვაზე წერია. XMP ან EXPO პროფილის ჩართვის გარეშე DDR5-6000 მეხსიერება შეიძლება DDR5-4800-ივით მუშაობდეს. კიდევ უარესია, თუ ორი პლანკა მეზობელ სლოტებშია დაყენებული და ერთარხიან რეჟიმში მუშაობს: ეს თამაშებში წარმადობას 10–30%-ით ამცირებს, განსაკუთრებით „1% low“-ში.

ვიდეობარათი არასწორ სლოტში ან რეჟიმში

ქვედა PCIe სლოტში დაყენებულ ვიდეობარათს შეიძლება შეკვეცილი გამტარუნარიანობით მოუწიოს მუშაობა. ზოგჯერ სლოტი ნელ რეჟიმზე გადაირთვება დაყენებული NVMe დისკის გამო, რომელიც საერთო ხაზებს იყენებს. ხდება ისიც, რომ პროშივკის პარამეტრებში PCIe-ის ძველი რეჟიმია დაყენებული.

„ბოთლის ყელი“

მძლავრი ვიდეობარათი ძველ ან სუსტ პროცესორთან წყვილში ვერ იშლება: პროცესორი კადრების მომზადებას ვერ ასწრებს. ეს განსაკუთრებით შესამჩნევია შეჯიბრებით თამაშებში დაბალი გარჩევადობისა და მაღალი FPS-ისას. საპირისპირო სიტუაცია — სუსტი ვიდეობარათი მძლავრი პროცესორით — მძიმე გრაფიკაში მაღალ პარამეტრებზე ვლინდება.

გადახურება და არასაკმარისი კვება

გადახურებისას კომპონენტები სიხშირეებს ამცირებს. სუსტ ან არახარისხიან კვების ბლოკს შეიძლება პიკური დატვირთვისას სტაბილური სიმძლავრის უზრუნველყოფა არ შეეძლოს და ვიდეობარათი შეზღუდვებით მუშაობს ან გადატვირთვებს იწვევს. ვიდეობარათის კვების კაბელების არასწორი მიერთება — მაგალითად, ერთი განშტოებული კაბელი ორი ცალკეულის ნაცვლად — ასევე პრობლემებს იწვევს.

პროგრამული მიზეზები

• ვიდეობარათის მოძველებული ან დაზიანებული დრაივერი, ძველი დრაივერების კვალი ბარათის მწარმოებლის შეცვლის შემდეგ;
• ვიდეობარათის მართვის პანელში არასწორი გლობალური პარამეტრები;
• ფონზე მომუშავე ოვერლეები, ჩაწერის, მონიტორინგისა და RGB-განათების პროგრამები;
• ფარული მაინერები, რომლებიც ვიდეობარათს იყენებს;
• მონიტორი 60 ჰც-ზე მუშაობს 144 ან 165 ჰც-ის ნაცვლად — კადრები არის, მაგრამ ვერ ხედავთ;
• თამაშში მძიმე პარამეტრებია ჩართული, რომლებიც სურათზე თითქმის არ მოქმედებს, მაგრამ FPS-ს ძლიერ ურტყამს.

რას აკეთებს ხელოსანი

1. ამოწმებს მონიტორის მიერთებას, განახლების სიხშირესა და კაბელს.
2. ზომავს წარმადობას თქვენს თამაშებში და ადარებს თქვენი კონფიგურაციისთვის მოსალოდნელს.
3. მართავს მეხსიერებას: სწორი სლოტები, ორარხიანი რეჟიმი, სიხშირის პროფილი.
4. ამოწმებს ვიდეობარათის სლოტსა და რეჟიმს, მის კვებასა და კაბელების მიერთებას.
5. აყენებს კვების სწორ რეჟიმებს Windows-ში, პროშივკასა და მწარმოებლის უტილიტებში.
6. სუფთად ხელახლა აყენებს დრაივერებს და ახდენს ვიდეობარათის პარამეტრების ოპტიმიზაციას.
7. ამოწმებს ტემპერატურებს, საჭიროებისას წმენდს და აუმჯობესებს გაგრილებას.
8. აფასებს კომპონენტების ბალანსს და, საჭიროებისას, გირჩევთ, რომელი განახლება მოგცემთ რეალურ ზრდას.

მაგალითი პრაქტიკიდან

მაღალი კლასის ვიდეობარათით ახალი კომპიუტერის მფლობელი ჩიოდა, რომ ქსელურ შუტერში 140 კადრი ჰქონდა, მეგობარს კი მსგავს აწყობაზე — 250-ზე მეტი. ხელოსანმა ერთდროულად სამი მიზეზი იპოვა: 165 ჰც-იანი მონიტორი ძველი HDMI კაბელით 60 ჰც-ზე მუშაობდა, მეხსიერება სიხშირის პროფილის გარეშე იდგა, კვების სქემა კი „დაბალანსებული“ იყო პროცესორის აგრესიული ენერგოდაზოგვით. მორგების შემდეგ FPS 260-მდე გაიზარდა, თამაში კი შესამჩნევად უფრო მგრძნობიარე გახდა.

გავხსნით თქვენი კომპიუტერის პოტენციალს

თბილისში მთელი დღე-ღამე მოვდივართ და სათამაშო კომპიუტერებსა და ლეპტოპებს ვმართავთ. დაწვრილებით — გვერდებზე კომპიუტერის მორგება, დრაივერების ინსტალაცია და სათამაშო PC-ების აწყობა.