ხმა ხრიალებს, ტკაცუნებს და ჩერდება: რა არის DPC დაყოვნებები და რატომ აფუჭებს ისინი ხმასა და ვიდეოს

ნაცნობი და ძალიან გამაღიზიანებელი პრობლემა: ყურსასმენებში ან დინამიკებში პერიოდულად ჩნდება წკაპუნი, ტკაცუნი, „ბუყბუყი“, ხმა წამის ნაწილით ქრება ან ჩერდება. ვიდეო ამ დროს შეიძლება ნელდებოდეს, მაუსის კურსორი კი ნახტომებით მოძრაობდეს. ამასთან, კომპიუტერი სავსებით მძლავრია, პროცესორი თითქმის დატვირთული არ არის, აუდიოდრაივერის ხელახალი დაყენება კი არ შველის. ძალიან ხშირად მიზეზი ე.წ. DPC დაყოვნებებია. გავარკვიოთ, რა არის ეს და როგორ უმკლავდებიან მათ.

რა არის DPC და რატომ არის ეს მნიშვნელოვანი ხმისთვის

როცა მოწყობილობა — ქსელური ბარათი, ვიდეობარათი, USB კონტროლერი, დისკი — პროცესორის ყურადღებას მოითხოვს, მისი დრაივერი მოკლე სასწრაფო სამუშაოს ასრულებს, ნაწილს კი ე.წ. პროცედურების გადადებულ გამოძახებებში (DPC) გადადებს. სანამ პროცესორი ამ გამოძახებებს ამუშავებს, სხვა ამოცანები ელოდება. თუ რომელიმე დრაივერი DPC-ში მილიწამებით „იჭედება“, აუდიოსისტემა ხმის შემდეგი ულუფის დროულად გადაცემას ვერ ასწრებს — და წკაპუნს ან ხმის გაქრობას გესმით.

ჩვეულებრივი საოფისე მუშაობისთვის მოკლე დაყოვნებები შეუმჩნეველია. მაგრამ ხმისთვის, განსაკუთრებით ჩაწერისას, სტრიმებისას, კომპიუტერით მუსიკალურ ინსტრუმენტებზე დაკვრისა და ვიდეოზარებისას, ისინი კრიტიკულია.

ძირითადი დამნაშავეები

Wi-Fi-ისა და ქსელური ბარათების დრაივერები

დაყოვნებების ერთ-ერთი ყველაზე ხშირი წყარო. უსადენო ადაპტერის მოძველებულმა ან შეუფერებელმა დრაივერმა შეიძლება პროცესორი პერიოდულად დაბლოკოს ქსელების ძებნისას ან ენერგიის დაზოგვის რეჟიმის შეცვლისას.

ვიდეობარათის დრაივერი

ვიდეობარათების დრაივერების ზოგიერთი ვერსია, განსაკუთრებით ორვიდეობარათიან ლეპტოპებზე, გრაფიკებს შორის გადართვისას დაყოვნებების აფეთქებებს იწვევს.

ენერგიის დაზოგვა

პროცესორისა და USB პორტების ენერგიის დაზოგვის აგრესიული რეჟიმები მოწყობილობებს მუდმივად „დაძინებას“ და „გაღვიძებას“ აიძულებს, რაც მიკროპაუზებს იწვევს.

USB მოწყობილობები და ჰაბები

იაფ USB ჰაბებს, ზოგიერთ გარე ხმის ბარათს, ვებკამერებსა და ფირმული პროგრამების მქონე სათამაშო მოწყობილობებს შეუძლიათ კონტროლერზე დატვირთვის შექმნა.

Bluetooth

Bluetooth ყურსასმენები თავისთავად დაყოვნებას იძლევა და ხელშეშლებისადმი მგრძნობიარეა. Bluetooth-ისა და Wi-Fi-ის ერთ ჩიპზე 2,4 გჰც დიაპაზონში მუშაობა ხშირად ხმის შეფერხებას იწვევს.

მოძველებული BIOS და ჩიპსეტის დრაივერები

დედაპლატებისა და ლეპტოპების მწარმოებლები რეგულარულად უშვებენ განახლებებს, რომლებიც დაყოვნებების პრობლემებს ასწორებს. ძველ პროშივკაზე ისინი შეიძლება დარჩეს.

ფონური პროგრამები და მავნე პროგრამები

მაინერები, „ოპტიმიზატორები“, სენსორების ხშირი გამოკითხვის მქონე მონიტორინგის პროგრამები და RGB განათება ზოგჯერ ასევე დაყოვნებებს იწვევს.

როგორ გავიგოთ, რომ საქმე სწორედ DPC-შია

სპეციალისტი იყენებს უტილიტებს, რომლებიც დაყოვნებებს რეალურ დროში ზომავს და აჩვენებს, რომელი დრაივერი იწვევს ყველაზე ხანგრძლივ პაუზებს. ეს საშუალებას იძლევა, არ ვიმკითხაოთ, არამედ დამნაშავე ზუსტად ვიპოვოთ. ნიშნები, რომლებიც არაპირდაპირ DPC-ზე მიუთითებს: ტკაცუნი ხმამაღლობისა და პროგრამისგან დამოუკიდებლად ჩნდება, Wi-Fi-ის მუშაობისას ან ფაილების კოპირებისას ძლიერდება, გარკვეული მოწყობილობის გათიშვისას ქრება.

რით განსხვავდება DPC ხმის სხვა პრობლემებისგან

• მუდმივი ხმაური ან ფონი — ჩვეულებრივ აპარატული პრობლემაა: დამიწება, კაბელი, კვების ბლოკის ხელშეშლა.
• ხრიალი მაღალ ხმამაღლობაზე — დინამიკების ან გამაძლიერებლის გადატვირთვა.
• ტკაცუნი მხოლოდ კაბელის მოძრაობისას — დაზიანებული ბუდე ან სადენი.
• პერიოდული წკაპუნი და გაქრობა ნებისმიერ ხმამაღლობაზე — DPC დაყოვნებების ტიპური სურათი.

როგორ წყდება პრობლემა

მას შემდეგ, რაც პრობლემური დრაივერი მოიძებნება, მას მწარმოებლის საიტიდან სწორ ვერსიამდე ანახლებენ, ზოგჯერ კი — პირიქით, უფრო ძველ, სტაბილურ ვერსიას აბრუნებენ. ეწყობა კვების სქემა: ხმასთან მომუშავე სამუშაო სადგურებისთვის პროცესორისა და USB-ის ენერგიის დაზოგვის აგრესიული რეჟიმები ითიშება. საჭიროებისას ახლდება BIOS, იცვლება აუდიოინტერფეისის მიერთების პორტი, Wi-Fi იცვლება კაბელური კავშირით ან სხვა მწარმოებლის ადაპტერით. მუსიკოსებისა და სტრიმერებისთვის დამატებით ეწყობა ბუფერები და ASIO დრაივერები.

რას აკეთებს ოსტატი

1. ზომავს DPC დაყოვნებებს და ადგენს დამნაშავე დრაივერს ან მოწყობილობას.
2. ანახლებს ან აბრუნებს ქსელის, ვიდეოს, ჩიპსეტისა და ხმის პრობლემურ დრაივერებს.
3. აწყობს კვებას, USB-სა და Bluetooth-ს ხმასთან სტაბილური მუშაობისთვის.
4. ანახლებს BIOS-ს და ამოწმებს სისტემას ფონურ და მავნე პროგრამებზე.
5. აწყობს აუდიოინტერფეისებს, ბუფერებსა და ჩაწერისა და სტრიმინგის პროგრამებს.

მაგალითი პრაქტიკიდან

საბურთალოდან მუსიკოსი მძლავრ ლეპტოპზე გარე ხმის ბარათით გიტარას იწერდა, მაგრამ ყოველ რამდენიმე წამში ჩანაწერში წკაპუნი ჩნდებოდა. პროგრამების ხელახალი დაყენება არ შველოდა. დაყოვნებების გაზომვამ აჩვენა, რომ დამნაშავე Wi-Fi ადაპტერის დრაივერი იყო, რომელიც ყოველ რამდენიმე წამში ქსელებს სკანირებდა. ოსტატმა ლეპტოპის მწარმოებლის საიტიდან აქტუალური დრაივერი დააყენა, ცალკე „სტუდიურ“ კვების სქემაში USB-ისა და პროცესორის ენერგიის დაზოგვა გათიშა და ხმის ბარათი სხვა კონტროლერის პორტს მიუერთა. წკაპუნი გაქრა, ჩაწერის პროგრამაში დაყოვნება კი თითქმის ორჯერ შემცირდა.

კარგი ამბავი ისაა, რომ სწორად დიაგნოსტირებული DPC პრობლემები ჩვეულებრივ აღარ ბრუნდება. მთავარია გაზომვა და არა მკითხაობა: ფორუმებიდან შემთხვევითი პარამეტრები ხშირად სიტუაციას აუარესებს, ერთი დამნაშავე დრაივერის მიზნობრივი გასწორება კი ხმასთან მუშაობისთვის უვარგისად მიჩნეულ კომპიუტერს სრულად საიმედოს ხდის.

გამოიძახეთ ოსტატი

თუ ხმა ხრიალებს, ტკაცუნებს ან ჩერდება, თბილისის ნებისმიერ რაიონში მოვალთ დღე-ღამის ნებისმიერ დროს. დაწვრილებით — დრაივერების ინსტალაციის, კომპიუტერის დიაგნოსტიკის და კომპიუტერის მორგების გვერდებზე.