ძილი, ჰიბერნაცია და გამორთვა Windows-ში: რა განსხვავებაა და რატომ არ იძინებს კომპიუტერი ან თავისით იღვიძებს

ბევრი მომხმარებელი წლობით არ თიშავს კომპიუტერს, არამედ უბრალოდ ლეპტოპის სახურავს ხურავს ან „ძილს“ აჭერს. ეს მოსახერხებელია — მუშაობა იმავე ადგილიდან გრძელდება. მაგრამ ზოგჯერ ენერგიის დაზოგვის რეჟიმები უცნაურად იქცევა: კომპიუტერი არ იძინებს, ღამით თავისით ირთვება და ვენტილატორებით ხმაურობს, ძილის შემდეგ შავ ეკრანს აჩვენებს, ჩანთაში ჩადებული ლეპტოპი კი ცხელდება და დილისთვის იცლება. გავარკვიოთ, რით განსხვავდება ძილი, ჰიბერნაცია და გამორთვა და რატომ მუშაობს ისინი არასწორად.

რით განსხვავდება რეჟიმები

ძილი

კომპიუტერი თიშავს ეკრანს, დისკებს და კომპონენტების უმეტესობას, მაგრამ აგრძელებს ოპერატიული მეხსიერების კვებას, სადაც ყველა ღია პროგრამა და დოკუმენტი ინახება. ძილიდან გამოსვლას წამები სჭირდება. ენერგიის მოხმარება მინიმალურია, მაგრამ არა ნულოვანი — სამაგიდო კომპიუტერთან კვების გათიშვისას შეუნახავი მონაცემები გაქრება.

თანამედროვე მოლოდინის რეჟიმი

ბევრ ახალ ლეპტოპზე კლასიკური ძილის ნაცვლად „თანამედროვე მოლოდინის რეჟიმი“ გამოიყენება: კომპიუტერი გათიშული ეკრანის მქონე სმარტფონს ჰგავს — შეუძლია ფოსტისა და განახლებების მიღება. მოსახერხებელია, მაგრამ სწორედ ეს რეჟიმი იწვევს ყველაზე ხშირად ჩანთაში დაცლასა და გაცხელებას.

ჰიბერნაცია

ოპერატიული მეხსიერების შიგთავსი დისკზე იწერება, რის შემდეგაც კომპიუტერი სრულად ითიშება. ჩართვისას ყველაფერი იმავე ადგილიდან აღდგება. ჰიბერნაცია ბატარეას არ ხარჯავს, მაგრამ მისგან გამოსვლას მეტი დრო სჭირდება, დისკზე კი ოპერატიული მეხსიერების ზომის ფაილია დაკავებული.

გამორთვა და სწრაფი გაშვება

Windows-ში ნაგულისხმევად ჩართულია „სწრაფი გაშვება“: გამორთვისას სისტემა თავის მდგომარეობას ნაწილობრივ ინახავს, როგორც ჰიბერნაციისას. ამიტომ „გამორთვა“ ბოლომდე სრული არ არის. სრული გადატვირთვა პუნქტით „გადატვირთვა“ სრულდება.

რა ავირჩიოთ

• მოკლე შესვენება — ძილი.
• ლეპტოპი ღამით ან გზაში — ჰიბერნაცია ან გამორთვა, განსაკუთრებით თუ ლეპტოპი ჩანთაში იქნება.
• სამაგიდო კომპიუტერი UPS-ის გარეშე — ძილის წინ დოკუმენტები შეინახეთ, ღამით კი სჯობს გამორთოთ.
• კომპიუტერი ვიდეოთვალთვალით, სერვერით ან ჩამოტვირთვებით — ძილი საერთოდ გათიშეთ.

რატომ არ იძინებს კომპიუტერი

• პროგრამა ან დრაივერი ძილს „არ უშვებს“: პლეერი, ვიდეოიანი ბრაუზერი, ჩამომტვირთავი, სარეზერვო კოპირების პროგრამა.
• მიერთებული მოწყობილობები — მაუსი, გეიმპადი, ზოგიერთი USB მოწყობილობა — სისტემას მუდმივად „აღვიძებს“.
• ღია საერთო საქაღალდეები ან ქსელური კავშირები ოფისში.
• კვების სქემის არასწორი პარამეტრები.

რატომ იღვიძებს კომპიუტერი თავისით

• გაღვიძების ტაიმერები: Windows-ის მომსახურება, განახლებების ინსტალაცია, ანტივირუსის ამოცანები.
• ქსელური ბარათი, რომელიც ქსელით გაღვიძებაზეა მორგებული.
• მგრძნობიარე მაუსი, რომელიც მაგიდის ვიბრაციაზე რეაგირებს.
• მესამე მხარის პროგრამების დაგეგმილი ამოცანები.

რატომ არის ძილის შემდეგ შავი ეკრანი ან კომპიუტერი არ იღვიძებს

ყველაზე ხშირად დამნაშავეა ვიდეობარათის, ჩიპსეტის ან კვების მართვის დრაივერები, განსაკუთრებით Windows-ის განახლების შემდეგ. მიზეზი ასევე შეიძლება იყოს BIOS-ის არასწორი პროშივკა, სამაგიდო კომპიუტერთან კვების ბლოკის პრობლემები, გადაჩქარება ან შეუთავსებელი მეხსიერება. თუ კომპიუტერი ძილიდან გამოსვლისას რეგულარულად „იჭედება“, ღირს დიაგნოსტიკა: კვების ღილაკით იძულებითი გამორთვები ფაილების დაზიანების რისკს ზრდის.

ლეპტოპი ჩანთაში იცლება და ცხელდება

ეს საშიში სიტუაციაა: დახურულ ჩანთაში ვენტილაციის გარეშე ლეპტოპი შეიძლება ძლიერ გადახურდეს, რაც ბატარეისა და კომპონენტების მომსახურების ვადას ამცირებს. მიზეზი — თანამედროვე მოლოდინის რეჟიმი და პროგრამები, რომლებიც დახურული სახურავისას მუშაობას აგრძელებენ. გადაწყვეტა — სახურავის დახურვიდან მოკლე დროში ჰიბერნაციაზე გადასვლის მორგება და იმის შემოწმება, რომელი პროგრამები უშლის ხელს.

რას აკეთებს ოსტატი

1. ადგენს, რომელი პროგრამები და მოწყობილობები უშლის ძილს ან აღვიძებს კომპიუტერს.
2. აწყობს კვების სქემას, ღილაკისა და სახურავის მოქმედებებს, გაღვიძების ტაიმერებს.
3. ანახლებს ვიდეობარათის, ჩიპსეტისა და კვების მართვის დრაივერებს და BIOS-ს.
4. აწყობს ჰიბერნაციას ლეპტოპებისთვის, რომ ისინი ჩანთაში არ დაიცალონ.
5. ამოწმებს კვების ბლოკს, ბატარეასა და გაგრილების სისტემას აპარატული შეფერხებებისას.

მაგალითი პრაქტიკიდან

ვაკედან იურისტი ყოველ საღამოს ლეპტოპს პორტფელში დებდა, დილით კი ცხელს და დაცლილი ბატარეით პოულობდა. ზოგჯერ ლეპტოპი ძილიდან საერთოდ არ გამოდიოდა და კვების ღილაკის დაჭერა უწევდა. ოსტატმა გაარკვია, რომ ლეპტოპი თანამედროვე მოლოდინის რეჟიმს იყენებდა, ღრუბლოვანი კლიენტი და ვიდეოკავშირის პროგრამა კი დახურული სახურავისას მუშაობას აგრძელებდნენ. ასევე კვების მართვის მოძველებული დრაივერი იყო. დრაივერებისა და BIOS-ის განახლებისა და სახურავის დახურვიდან 15 წუთში ავტომატური ჰიბერნაციის მორგების შემდეგ ლეპტოპი დილით ცივი და დატენილი იყო.

მარტივი ჩვევაც შველის: ლეპტოპის შენახვამდე სახურავის დახურვიდან რამდენიმე წამში შეხედეთ მას. თუ ვენტილატორი ჯერ კიდევ ისმის ან კვების ინდიკატორი აჩვენებს, რომ ლეპტოპს არ დაუძინია, გახსენით და წესისამებრ გამორთეთ. ათი წამის ყურადღებამ შეიძლება გადაარჩინოს ბატარეა, რომელიც სხვაგვარად მუდმივი გადახურების გამო წლებით ადრე გაცვდებოდა. სამაგიდო კომპიუტერისთვის გონივრული ალტერნატივაა უწყვეტი კვების წყარო: მაშინ ძილი უსაფრთხოა დენის მოკლე გათიშვებისასაც, რომლებიც თბილისში იშვიათი არ არის.

გამოიძახეთ ოსტატი

თუ კომპიუტერი არ იძინებს, თავისით იღვიძებს ან ძილის შემდეგ იჭედება, თბილისის ნებისმიერ რაიონში მოვალთ დღე-ღამის ნებისმიერ დროს. დაწვრილებით — კომპიუტერის მორგების, დრაივერების ინსტალაციის და ლეპტოპების შეკეთების გვერდებზე.