ბრაუზერი ნელდება: საიტები დიდხანს იხსნება, იჭედება ჩანართები და ვიდეო — რატომ და რა ვქნათ

ადამიანების უმეტესობისთვის ბრაუზერი თავად კომპიუტერია: ფოსტა, ბანკი, დოკუმენტები, ვიდეო, სამუშაო სერვისები, სოციალური ქსელები — ყველაფერი მასში მუშაობს. ამიტომ, როცა ბრაუზერი ნელდება, ფაქტობრივად მთელი სამუშაო ზარალდება: საიტები ნახევარ წუთს იხსნება, ჩანართები ხელახლა იტვირთება, ვიდეო ხტუნავს, ვენტილატორი კი Chrome-ის ან Edge-ის გახსნისთანავე ხმაურობს. გავარკვიოთ, რატომ ხდება ეს და სად ვეძებოთ მიზეზი.

ჯერ დაადგინეთ, სად არის პრობლემა

საიტების ნელი მუშაობა შეიძლება სამმა სრულიად განსხვავებულმა რამემ გამოიწვიოს:

• თავად ბრაუზერი — გაფართოებები, გადავსებული პროფილი, არასწორი პარამეტრები.
• კომპიუტერი — ცოტა ოპერატიული მეხსიერება, ნელი დისკი, გადახურება, მავნე პროგრამები.
• ინტერნეტი — სუსტი Wi-Fi, გადატვირთული როუტერი, პროვაიდერის პრობლემები.

მარტივი შემოწმება: თუ ტელეფონზე იმავე Wi-Fi-ით საიტები სწრაფად იხსნება, კომპიუტერზე კი ნელა, — საქმე კომპიუტერში ან ბრაუზერშია. თუ ყველგან ნელა, — ინტერნეტში ან როუტერში.

მიზეზები ბრაუზერის მხარეს

ზედმეტად ბევრი ჩანართი

თითოეულ ჩანართს თანამედროვე საიტით შეიძლება 200–500 მბ მეხსიერება ეკავოს, ვებ-აპლიკაციებს კი, როგორიცაა Google Docs, CRM ან ონლაინ-თამაშები, — გიგაბაიტზე მეტი. 8 გბ მეხსიერების მქონე კომპიუტერზე ოცი ღია ჩანართი გარანტირებული შენელებაა.

გაფართოებები

თითოეული გაფართოება მუდმივად მუშაობს და შეიძლება ყოველ გვერდს ამოწმებდეს. ათამდე გაფართოება, განსაკუთრებით საეჭვო „ამაჩქარებლები“, „ვიდეოს ჩამომტვირთავები“ და „ფასდაკლების დამხმარეები“, ბრაუზერს შესამჩნევად ანელებს, ზოგიერთი კი რეკლამასაც აჩვენებს ან მონაცემებს აგროვებს.

გადავსებული პროფილი და ქეში

წლების განმავლობაში ბრაუზერის პროფილი გიგაბაიტობით ქეშს, ისტორიას, საიტების მონაცემებს აგროვებს. ზოგჯერ პროფილი ზიანდება და ბრაუზერი უცნაურად იქცევა: ნელა ეშვება, პარამეტრებს კარგავს, ვარდება.

აპარატული აჩქარება

ბრაუზერი გვერდებისა და ვიდეოს გამოსახატად ვიდეობარათს იყენებს. ვიდეობარათის მოძველებული ან შეუფერებელი დრაივერით ეს შენელებას, არტეფაქტებს და ვიდეოს ნაცვლად შავ მართკუთხედებს იწვევს.

ბრაუზერის მოძველებული ვერსია

თუ ბრაუზერი დიდი ხანია არ განახლებულა ან კომპიუტერზე ძველი Windows დგას, რომელსაც ბრაუზერის ახალი ვერსიები აღარ უჭერს მხარს, საიტები ნელა და შეცდომებით მუშაობს.

მიზეზები კომპიუტერის მხარეს

• 4 გბ ოპერატიული მეხსიერება თანამედროვე ბრაუზერისთვის უკვე ცოტაა.
• SSD-ის ნაცვლად ხისტი დისკი — ბრაუზერი მუდმივად კითხულობს და წერს ქეშს.
• პროცესორის გადახურება მტვრის გამო — სიხშირე იკლებს, ყველაფერი ნელდება.
• მაინერები და სარეკლამო პროგრამები, რომლებიც პროცესორს ტვირთავს.
• გადავსებული სისტემური დისკი.

მაინერები საიტებზე

ზოგიერთი საიტი, განსაკუთრებით მეკობრული ფილმებითა და საეჭვო რეკლამით, კრიპტოვალუტის მოპოვების სკრიპტებს პირდაპირ ბრაუზერში უშვებს. ნიშანია პროცესორზე ძლიერი დატვირთვა და ვენტილატორის ხმაური კონკრეტულ ჩანართზე. შველის ასეთი საიტების დახურვა და მავნე სკრიპტების დაბლოკვა.

მიზეზები ინტერნეტის მხარეს

Wi-Fi-ის სუსტი სიგნალი რამდენიმე კედლის გავლით, ძველი როუტერი, რომელზეც ათობით მოწყობილობაა მიერთებული, მეზობელი ქსელების ხელშეშლა, პროვაიდერის ნელი DNS სერვერები — ყველაფერი ეს გვერდების ჩატვირთვას ანელებს, თუნდაც სიჩქარის ტესტი კარგ ციფრებს აჩვენებდეს. ხშირად შველის როუტერის სწორი მორგება, არხის არჩევა ან 5 გჰც დიაპაზონზე გადასვლა.

რატომ არ ღირს პირველ რიგში „ბრაუზერის ხელახლა დაყენება“

უბრალო ხელახალი ინსტალაცია ხშირად არაფერს ცვლის: პროფილი გაფართოებებითა და პრობლემებით ადგილზე რჩება და ახალი ვერსია მას იტაცებს. პროფილის წაშლამ სარეზერვო ასლის გარეშე კი შეიძლება შენახული პაროლებისა და სანიშნეების ფასად დაგიჯდეთ. ჯერ მიზეზი უნდა მოიძებნოს, შემდეგ კი ფრთხილად აღმოიფხვრას.

რას აკეთებს ოსტატი

1. ადგენს, სად არის პრობლემა: ბრაუზერში, კომპიუტერში თუ ინტერნეტში.
2. შლის ზედმეტ და მავნე გაფართოებებს პაროლებისა და სანიშნეების შენარჩუნებით.
3. ასუფთავებს ან ხელახლა ქმნის ბრაუზერის პროფილს, აწყობს აპარატულ აჩქარებასა და ვიდეობარათის დრაივერს.
4. ამოწმებს სისტემას მაინერებსა და სარეკლამო პროგრამებზე, საჭიროებისას ზრდის მეხსიერებას ან აყენებს SSD-ს.
5. აწყობს Wi-Fi-ს, როუტერს და DNS-ს გვერდების სწრაფი ჩატვირთვისთვის.

მაგალითი პრაქტიკიდან

ვაკედან გაყიდვების მენეჯერი ჩიოდა, რომ CRM და ფოსტა ბრაუზერში წუთობით იხსნებოდა, ლეპტოპის ვენტილატორი კი მუდმივად ხმაურობდა. ბრაუზერში 14 გაფართოება აღმოჩნდა, მათ შორის ორი რეკლამიანი „შოპინგის დამხმარე“ და მაინერი გაფართოება, პროფილში კი — 9 გბ ქეში. ოსტატმა მავნე და არასაჭირო გაფართოებები წაშალა, სანიშნეები და პაროლები სუფთა პროფილში გადაიტანა, ვიდეობარათის დრაივერი განაახლა და 8 გბ მეხსიერება დაამატა. დამატებით ოფისის როუტერი 5 გჰც-ის თავისუფალ არხზე გადავაწყვეთ. CRM ორიოდე წამში იხსნება.

სასარგებლო ჩვევა, რომელიც ბევრ რამეს აცილებს: დროდადრო გადახედეთ გაფართოებების სიას და წაშალეთ ყველაფერი, რასაც არ იყენებთ ან ვერ ცნობთ, ჩანართები კი, რომლებსაც კვირობით „მოგვიანებისთვის“ ინახავთ, დახურეთ. სანიშნეებში მათი დამატება არაფერი ღირს, მეხსიერება კი საოცრად ბევრი თავისუფლდება. ასევე ღირს ერთი ძირითადი ბრაუზერის არჩევა სამი ერთდროულად გახსნილის ნაცვლად — თითოეული მეხსიერებას იკავებს და თავის ფონურ პროცესებს უშვებს.

გამოიძახეთ ოსტატი

თუ ბრაუზერი ნელდება და მუშაობას გიშლით, თბილისის ნებისმიერ რაიონში მოვალთ დღე-ღამის ნებისმიერ დროს. დაწვრილებით — კომპიუტერის მორგების, ვირუსების მოცილების და Wi-Fi-ის მორგების გვერდებზე.