ლეპტოპის კლავიატურა მისი ყველაზე დატვირთული ნაწილია. დღეში მასზე ათასობით დაჭერა მოდის, მასზე ცვივა ნამცეცები, ჩაის წვეთები და მტვერი, კიდეებზე კი პროცესორის მუდმივ სითბოში მუშაობს. ამიტომ გასაკვირი არ არის, რომ ერთ დღეს რომელიღაც ღილაკი წყვეტს მუშაობას, მეორე იწყებს ჩაჭედვას, ან სულაც მთელი რიგი ითიშება. კარგი ამბავი ისაა, რომ ეს თითქმის ყოველთვის გამოსწორებადია. მნიშვნელოვანია მხოლოდ იმის გაგება, ზუსტად სად არის მიზეზი — პარამეტრებში, თავად კლავიატურაში თუ უფრო ღრმად, დედაპლატაზე.
როგორ არის მოწყობილი ლეპტოპის კლავიატურა
ყოველი ღილაკის ქვეშ პლასტმასის „მაკრატლის“ მექანიზმი და რეზინის გუმბათია, რომელიც დაჭერისას მოქნილ მემბრანაზე კონტაქტებს კეტავს. მემბრანა თხელი ფირის რამდენიმე ფენისგან შედგება დაბეჭდილი დენგამტარი ბილიკებით. ბილიკები მატრიცაშია გაერთიანებული: სტრიქონები და სვეტები. დედაპლატაზე კონტროლერი მუდმივად გამოკითხავს ამ მატრიცას და ადგენს, რომელი ღილაკია დაჭერილი. მატრიცასთან კლავიატურა თხელი შლეიფით უერთდება.
ასეთი მოწყობილობა დამახასიათებელ სიმპტომებს ხსნის. თუ ერთი ღილაკი არ მუშაობს — სავარაუდოდ, პრობლემა მის მექანიზმში, გუმბათში ან მემბრანის კონკრეტულ უბანშია. თუ კლავიატურაზე მიმოფანტული, მაგრამ მატრიცის ერთ სტრიქონს ან სვეტს მიკუთვნებული რამდენიმე ღილაკი გაითიშა — მათთვის საერთო ბილიკია დაზიანებული. თუ კლავიატურა მთლიანად არ მუშაობს — დამნაშავეა შლეიფი, ბუდე ან კონტროლერი.
პროგრამული მიზეზები
სანამ შეკეთებაზე იფიქრებთ, ღირს პარამეტრების გამორიცხვა. Windows-ში ღილაკების მიწებება და შეყვანის ფილტრაცია შეიძლება ისე იქცეოდეს, თითქოს კლავიატურა გაუმართავია: დაჭერები იგნორირდება, თუ ღილაკი ზედმეტად სწრაფად არის დაჭერილი, მოდიფიკატორები კი „იწებება“. არასწორი განლაგება ღილაკებს არა იმ სიმბოლოების ბეჭდვას აიძულებს. Fn ან Num Lock ღილაკი ღილაკების ნაწილის დანიშნულებას ცვლის — ზოგიერთ კომპაქტურ მოდელზე კლავიატურის მარჯვენა ნაწილის ასოები ციფრებად იქცევა. იშვიათად დამნაშავეა დრაივერი სისტემის განახლების შემდეგ.
მარტივი ორიენტირი: თუ ღილაკი უკვე BIOS-ში ან ჩატვირთვის ეკრანზე პაროლის შეყვანისას არ მუშაობს, პროგრამული მიზეზი ნაკლებად სავარაუდოა. თუ გარე USB კლავიატურა უპრობლემოდ მუშაობს, ჩაშენებული კი — არა, პრობლემა აპარატულ ნაწილშია.
აპარატული მიზეზები
დაბინძურება
ნამცეცები, მტვერი, შინაური ცხოველების ბეწვი და ქვიშა ღილაკების ქვეშ ხვდება და გუმბათს სრულად დაჭერასა ან უკან დაბრუნებაში უშლის ხელს. ღილაკი მაგარი ხდება, ხრაშუნებს, ყოველ მეორეჯერ მუშაობს. განსაკუთრებით ზარალდება ჰარი და ცენტრის ღილაკები. ბერტყვა და შეკუმშული ჰაერი მხოლოდ მსხვილ ნაგავს და მხოლოდ დროებით შველის; ძალით გაბერვამ შეიძლება ჭუჭყი მემბრანის ქვეშ უფრო ღრმად შეაგდოს.
სითხის კვალი
დასხმული შაქრიანი ჩაი, ყავა, წვენი ან გაზიანი სასმელი კლავიატურის სერიოზული პრობლემების მთავარი მიზეზია. ჯერ ღილაკები წებოვანი ხდება, შემდეგ მემბრანის ფენებს შორის შეღწეული სითხე შრება და დენგამტარ ან მაიზოლირებელ ნადებს ტოვებს. ბილიკები იჟანგება. შედეგი — ღილაკები, რომლებიც თავისით ბეჭდავს, სიმბოლოებს იმეორებს ან მთელი ჯგუფებით ითიშება. ხშირად ეს მაშინვე კი არა, დასხმიდან რამდენიმე დღის ან კვირის შემდეგ ვლინდება.
მექანიკური დაზიანება
მექანიზმის გატეხილი საკეტები, დაკარგული ქუდები, დაზიანებული გუმბათები — დავარდნის, ღილაკის მოხსნის მცდელობის ან ზედმეტი ძალის შედეგია. ზოგჯერ მექანიზმის აღდგენა შეიძლება, მაგრამ ბევრ მოდელზე ქუდები და „მაკრატლები“ უნიკალურია, პლასტმასი კი ძალიან მყიფე.
მემბრანის ან შლეიფის დაზიანება
თუ მთელი რიგები გაითიშა ან კლავიატურა საერთოდ არ მუშაობს, მიზეზი ხშირად შლეიფშია: ის შეიძლება დარტყმის შემდეგ ბუდიდან გამოსულიყო, წინა შეკეთებისას დაზიანებულიყო ან დასხმის შემდეგ დაჟანგულიყო. მემბრანა შეიძლება გაიბზაროს კორპუსის მოხრისგან ან გადახურებისგან.
კონტროლერი დედაპლატაზე
უფრო იშვიათად გაუმართავია თავად კლავიატურის კონტროლერი ან წრედები ბუდის ირგვლივ. ჩვეულებრივ ეს პლატამდე მიღწეული დასხმის ან მოკლე ჩართვის შედეგია. ასეთ შემთხვევაში ახალი კლავიატურა არ დაგეხმარებათ და შეკეთება პლატაზე სრულდება.
რატომ არ ღირს ღილაკების თავად მოხსნა
ლეპტოპზე ღილაკების ქუდები მინიატურულ პლასტმასის საკეტებზე დგას, რომლებიც არასწორი მოხსნისას ადვილად ტყდება. სამაგიდო კლავიატურისგან განსხვავებით, აქ სიმტკიცის მარაგი არ არის: ერთი არასწორი მოძრაობა — და ღილაკი აღარ დგება. ცალკეული ქუდებისა და მექანიზმების პოვნა ბევრი მოდელისთვის რთულია. გარდა ამისა, ნაგავი ღილაკების ქვეშ პრობლემის მხოლოდ ნაწილია: თუ მემბრანის ქვეშ სითხე მოხვდა, ზედაპირული წმენდა არაფერს მოგცემთ.
კლავიატურის შეკეთება თუ შეცვლა
თუ პრობლემა დაბინძურების ან მექანიკის გამო ერთ-ორ ღილაკშია, მათი აღდგენა შეიძლება. თუ მემბრანა დაზარალდა — დასხმის შემდეგ, გადახურებისგან ან მექანიკურად — სწორი გადაწყვეტილება კლავიატურის მთლიანად შეცვლა იქნება: მემბრანა არ რემონტდება.
შეცვლის სირთულე ძლიერ არის დამოკიდებული მოდელზე. ზოგ ლეპტოპში კლავიატურა ცალკე დეტალად რამდენიმე წუთში იხსნება. სხვებში, განსაკუთრებით თხელებში, ის კორპუსის ზედა ნაწილში — ტოპქეისშია ჩაჭედილი ან ჩაწებებული და მასთან ერთად ან სპეციალური მიმაგრების ტექნოლოგიით იცვლება. ოსტატი წინასწარ გეუბნებათ, რომელი ვარიანტი ეხება თქვენს მოდელს და რამდენ დროს დაიკავებს დეტალის მოძებნა.
მნიშვნელოვანი ნიუანსი საქართველოსთვის: ბევრი ლეპტოპი საზღვარგარეთიდან არის ჩამოტანილი ინგლისური, გერმანული ან სხვა განლაგებით. შეცვლისას შეიძლება საჭირო განლაგების კლავიატურა შეირჩეს — მაგალითად, რუსული ან ქართული ასოებით — ან გრავირება გაკეთდეს.
რას აკეთებს ოსტატი
- ამოწმებს პარამეტრებს, განლაგებასა და ღილაკების მუშაობას BIOS-ში და გარე კლავიატურით.
- მატრიცის სქემით ადგენს, არის თუ არა მოუმუშავებელი ღილაკები საერთო ბილიკით დაკავშირებული.
- ათვალიერებს კლავიატურასა და შლეიფს დაბინძურებაზე, სითხისა და კოროზიის კვალზე.
- აღადგენს ცალკეულ ღილაკებს ან ცვლის კლავიატურას, საჭიროების შემთხვევაში — საჭირო განლაგებით.
- დასხმის კვალისას ამოწმებს დედაპლატას კოროზიაზე.
მაგალითი პრაქტიკიდან
ვაკელმა ჟურნალისტმა გვითხრა, რომ მის ლეპტოპზე რუსული „Р“, „О“, „Л“ ასოებისა და Enter-ის ღილაკებმა მუშაობა შეწყვიტა, ზოგჯერ კი „Д“ ასო თავისით იბეჭდებოდა. გაირკვა, რომ ერთი თვით ადრე კლავიატურაზე ცოტა ტკბილი ჩაი დაიღვარა — მაშინ ყველაფერი სწრაფად გაწმინდეს და ლეპტოპი მუშაობდა. კლავიატურის ქვეშ შემშრალი ტკბილი კვალი აღმოჩნდა: სითხე მემბრანის ფენებს შორის შეაღწია და ამ ღილაკებისთვის საერთო ბილიკი დააზიანა. ჩვენ კლავიატურა ახლით შევცვალეთ რუსულ-ინგლისური განლაგებით — ადრე მასზე რუსული ასოები არ იყო, — თან დედაპლატაზე ბუდე დაწყებული კოროზიისგან გავწმინდეთ.
გამოიძახეთ ოსტატი
თუ ლეპტოპზე ღილაკები იჭედება ან არ მუშაობს, თბილისის ნებისმიერ რაიონში მოვალთ დღე-ღამის ნებისმიერ დროს და მიზეზს დავადგენთ. დაწვრილებით — ლეპტოპების შეკეთების, დიაგნოსტიკის და ლეპტოპის წმენდის გვერდებზე.
კომენტარები 0
კომენტარები ჯერ არ არის. დასვით კითხვა — ხელოსანი გიპასუხებთ.