როცა ლეპტოპი ძლიერ ხურდება და ხმაურს იწყებს, ბევრს პირველ რიგში გამაგრილებელი სადგამის ყიდვა უჩნდება აზრად. მათ ელექტრონიკის ყველა მაღაზიაში ყიდიან: ერთი დიდი ვენტილატორით, რამდენიმე პატარით, განათებით, დახრის რეგულირებითა და USB ჰაბით. ზოგიერთი მფლობელი ყიდვის შემდეგ შესამჩნევ გაუმჯობესებას ამჩნევს, სხვები — არანაირ სხვაობას. ეს შემთხვევითი არ არის: სადგამის ეფექტი ძლიერ არის დამოკიდებული ლეპტოპის კონსტრუქციაზე და იმაზე, საერთოდ რატომ ხურდება ის.
როგორ მოქმედებს სადგამი გაგრილებაზე
ლეპტოპი საკუთარი სისტემით გრილდება: ვენტილატორები ჰაერს ფსკერზე ცხაურებით იწოვენ, რადიატორში ატარებენ და ცხელს უკან ან გვერდზე ცხაურებით აგდებენ. სადგამს ამ სისტემის დახმარება სამი გზით შეუძლია.
ლეპტოპს წევს. ფსკერსა და ზედაპირს შორის გაზრდილი ღრეჩო ჰაერის შემწოვებამდე ცივი ჰაერის მიღწევას ამსუბუქებს. დახრაც გვეხმარება: ცხელი ჰაერი უკეთ გადის, კლავიატურა კი უფრო მოსახერხებელი ხდება.
ჰაერის დამატებით ნაკადს აწვდის. სადგამის ვენტილატორები ჰაერს ფსკერისკენ უბერავენ. თუ ისინი ლეპტოპის ჰაერის შემწოვების საპირისპიროდაა განლაგებული, მის ვენტილატორებს რადიატორში ჰაერის გატარება უადვილდებათ.
კორპუსის ფსკერს აგრილებს. ჰაერის შემწოვებში პირდაპირი მოხვედრის გარეშეც ჰაერის ნაკადი ქვედა პანელის ტემპერატურას ამცირებს, რაც ხელებისთვის უფრო სასიამოვნოა და ბატარეის გახურებას ოდნავ ამცირებს.
როდის გვეხმარება სადგამი ნამდვილად
ყველაზე დიდ ეფექტს სადგამი ფსკერზე მსხვილი ჰაერის შემწოვების მქონე ლეპტოპებს აძლევს, განსაკუთრებით სათამაშო მოდელებს, რომლებშიც ცხაურები ქვედა პანელის მნიშვნელოვან ნაწილს იკავებს. თუ სადგამის ვენტილატორები ამ ცხაურებს ემთხვევა, დატვირთვისას ტემპერატურის შემცირებამ შეიძლება 3–8 გრადუსი შეადგინოს, ცალკეულ შემთხვევებში მეტიც. ამან შეიძლება მსუბუქი ტროტლინგისგან გაგათავისუფლოთ და ლეპტოპის ვენტილატორების ხმაური შეამციროს.
სადგამი ასევე სასარგებლოა, თუ ლეპტოპი მოუხერხებელ ზედაპირებზე გამოიყენება: მუხლებზე, საწოლზე, რბილ დივანზე. აქ ის უპირველეს ყოვლისა სწორ მყარ საფუძველს უზრუნველყოფს და ქსოვილს ჰაერის შემწოვების ჩაკეტვის საშუალებას არ აძლევს — ეფექტი შეიძლება მნიშვნელოვანი იყოს.
როდის არის სადგამი თითქმის უსარგებლო
ბევრ თხელ ლეპტოპსა და ულტრაბუქში ჰაერი ანჯამებთან ან გვერდებზე ღრიჭოებით შეიწოვება, ფსკერი კი მთლიანია. მთლიან პანელზე ჰაერის მიბერვა თითქმის უაზროა — სადგამი მხოლოდ ოდნავ გააგრილებს კორპუსს. ეფექტი ერთი-ორი გრადუსით იზომება.
თუ სადგამის ვენტილატორები ჰაერის შემწოვების საპირისპიროდ კი არა, მათ შორისაა განლაგებული, ჰაერის ნაწილი უბრალოდ გვერდებზე მიდის. გვხვდება საპირისპირო სიტუაციაც: სადგამის მძლავრი ნაკადი ლეპტოპის გამობერვას „ეკამათება“, და ცხელი ჰაერი ნაწილობრივ გაგრილების სისტემაში ბრუნდება.
და მთავარი: სადგამი არ დაგეხმარებათ, თუ რადიატორი მტვრით არის გაჭედილი ან თერმოპასტა გამშრალია. თუ ჰაერს რადიატორის ფირფიტებში გავლა არ შეუძლია, რამდენიც არ უნდა მიაწოდოთ გარედან, ის იქ ვერ მოხვდება. ხოლო თუ სითბო ჩიპიდან რადიატორს გამშრალი პასტის გამო ცუდად გადაეცემა, ვერანაირი გარე ნაკადი ვერ გამოასწორებს სიტუაციას. სადგამი ამ შემთხვევაში ტემპერატურას ორიოდე გრადუსით ამცირებს, მაშინ როცა წმენდა და თერმოპასტის შეცვლა — 15–25-ით.
როგორ ავირჩიოთ სადგამი
- ზომა — სადგამი ლეპტოპის დიაგონალს უნდა შეესაბამებოდეს და მას საიმედოდ იჭერდეს.
- ვენტილატორების განლაგება — ღირს მისი შედარება თქვენი ლეპტოპის ფსკერზე ცხაურების განლაგებასთან. გადასაადგილებელი ვენტილატორების მქონე სადგამები უფრო მოსახერხებელია.
- ბადისებრი ზედაპირი ლითონისგან ჰაერს უკეთ ატარებს, ვიდრე მთლიანი უბნების მქონე პლასტმასისა.
- დახრის რეგულირება ერგონომიკისთვის სასარგებლოა და ცხელი ჰაერის გადინებას აუმჯობესებს.
- ხმაურის დონე — სადგამების იაფი ვენტილატორები თავად ლეპტოპზე ხმამაღალიც შეიძლება იყოს, კარგია, თუ სიჩქარე რეგულირდება.
- კვება — სადგამები ლეპტოპის USB პორტიდან იკვებება. ეს მცირე დატვირთვაა, მაგრამ გაითვალისწინეთ, თუ პორტები ცოტაა.
ბევრი მომხმარებლისთვის კარგი ვარიანტია მარტივი სადგამი ვენტილატორების გარეშე, მაგრამ დახრითა და ბადისებრი ზედაპირით. ის ლეპტოპს წევს, ერგონომიკას აუმჯობესებს და არ ხმაურობს.
რას ვერ გამოასწორებს სადგამი
თუ ლეპტოპი ადრე ჩუმად და გრილად მუშაობდა, დროთა განმავლობაში კი გახურება და ხმაური დაიწყო, მიზეზი თითქმის ყოველთვის შიგნითაა: მტვერი, ბეწვი, შინაური ცხოველების ბალანი რადიატორში, გამშრალი თერმოპასტა, გაცვეთილი ვენტილატორი. სადგამი ამ შემთხვევაში პრობლემას მხოლოდ ნიღბავს. ამასთან, დატვირთვა კომპონენტებზე მაღალი რჩება, მტვერი კი გროვებას აგრძელებს. სადგამი გამართული და სუფთა გაგრილების სისტემის კარგი დანამატია, მაგრამ არა მისი მომსახურების შემცვლელი.
ნიშნები, რომ სადგამი კი არა, ოსტატია საჭირო
- ლეპტოპი ადრე ჩუმი იყო, ახლა კი მარტივ ამოცანებშიც ხმაურობს.
- ცხაურიდან ჰაერის სუსტი ნაკადი გამოდის, თუმცა ვენტილატორი ხმაურობს.
- ვენტილატორი ზუზუნებს, ტკაცუნობს ან ტონს იცვლის.
- ლეპტოპი დატვირთვისას თავისით ითიშება.
- სადგამით ტემპერატურა თითქმის არ შეცვლილა.
რას აკეთებს ოსტატი
- ზომავს ტემპერატურებს უმოქმედობისას და დატვირთვის ქვეშ, აფასებს გაგრილების სისტემის მდგომარეობას.
- წმენდს რადიატორსა და ვენტილატორებს, ცვლის თერმოპასტასა და თერმოშუასადებებს.
- ამოწმებს და საჭიროებისას ცვლის გაცვეთილ ვენტილატორებს.
- გირჩევთ, დაეხმარება თუ არა სადგამი თქვენს მოდელს და რომელი.
- არგებს კვების პროფილებსა და ვენტილატორების მუშაობას.
მაგალითი პრაქტიკიდან
საბურთალოელმა ინჟინერ-პროექტანტმა ხუთვენტილატორიანი ძვირადღირებული სადგამი იყიდა თავისი სამუშაო ლეპტოპისთვის, რომელიც ხაზვის პროგრამებში ხურდებოდა. სხვაობამ სულ ორი გრადუსი შეადგინა. დიაგნოსტიკისას გაირკვა, რომ მისი მოდელის ჰაერის შემწოვები გვერდებზე ანჯამებთანაა, ფსკერი კი პრაქტიკულად მთლიანია, ასე რომ სადგამი უბრალოდ პლასტმასს აგრილებდა. ნამდვილი მიზეზი შიგნით იყო: რადიატორი მესამედით იყო მტვრით გაჭედილი, თერმოპასტა კი ოთხ წელიწადში გამშრალიყო. წმენდისა და თერმოპასტის შეცვლის შემდეგ დატვირთვისას ტემპერატურა 21 გრადუსით შემცირდა. სადგამი მან შეინარჩუნა, მაგრამ უკვე ვენტილატორების გარეშე — როგორც მოსახერხებელი დახრილი მაგიდა.
გამოიძახეთ ოსტატი
თუ თქვენი ლეპტოპი ხურდება და სადგამი არ შველის, თბილისის ნებისმიერ რაიონში მოვალთ დღე-ღამის ნებისმიერ დროს. დაწვრილებით — ლეპტოპის წმენდის, დიაგნოსტიკის და ლეპტოპების შეკეთების გვერდებზე.
კომენტარები 0
კომენტარები ჯერ არ არის. დასვით კითხვა — ხელოსანი გიპასუხებთ.