თბილისის კლიმატი ტექნიკისთვის სერიოზული გამოცდაა. ზაფხულში ქუჩაში ტემპერატურა ხშირად 35 °C-ზე მაღლა ადის, კონდიციონერის გარეშე ბინებში კი — 30 °C-მდე და მეტად. ზამთარში თავად ქალაქში ყინვები იშვიათია, მაგრამ ბევრი მიდის გუდაურში, ბაკურიანში, ყაზბეგში, სადაც მანქანაში ან ცივ ნომერში ლეპტოპი მინუს ტემპერატურამდე ცივდება. სიცხეც და სიცივეც თავისებურად საშიშია ლეპტოპისთვის, განსაკუთრებით კი — მათ შორის მკვეთრი გადასვლა.
დასაშვები ტემპერატურები
მწარმოებლების უმეტესობა გარემოს სამუშაო ტემპერატურის დიაპაზონს 10-დან 35 °C-მდე უთითებს. გამორთულ მდგომარეობაში შენახვისთვის დიაპაზონი უფრო ფართოა — ჩვეულებრივ –20-დან +45 °C-მდე, მაგრამ ბატარეისთვის ესეც ზღვრული მნიშვნელობებია. მნიშვნელოვანია გავიგოთ: საუბარია ლეპტოპის ირგვლივ ჰაერის ტემპერატურაზე და არა პროცესორის ტემპერატურაზე, რომელიც მუშაობისას შეიძლება 80–90 °C და მეტი იყოს.
თბილისში ზაფხულში სამუშაო დიაპაზონი ადვილად გადაიჭარბება. ფანჯარასთან მზეზე მდგარი ლეპტოპი შეიძლება ოთახის ჰაერზე უფრო ძლიერაც გახურდეს.
რა ხდება სიცხეში
გადახურება და ტროტლინგი
ლეპტოპის გაგრილების სისტემა იმაზეა გათვლილი, რომ შეწოვილი ჰაერი ოთახის ტემპერატურის იქნება. თუ ოთახში ჰაერი 32 °C-ია და არა 22, კომპონენტები იმავე დატვირთვისას სწორედ ამ 10 გრადუსით უფრო ძლიერ ხურდება. პროცესორი ზღვრულ ტემპერატურას უფრო სწრაფად აღწევს და სიხშირეების შემცირებას იწყებს. ლეპტოპი ნელდება, ვენტილატორები მუდმივად მაქსიმუმზეა. თუ გაგრილების სისტემა თანაც დამტვერილია, ლეპტოპმა შეიძლება დატვირთვისას გათიშვა დაიწყოს.
ბატარეა
ლითიუმ-იონური აკუმულატორი სიცხის მიმართ ყველაზე დაუცველი კომპონენტია. მაღალი ტემპერატურა ქიმიურ დაბერებას აჩქარებს: ბატარეა, რომელიც მუდმივად 40 °C-ზე და მეტზე მუშაობს, ტევადობას 25 °C-თან შედარებით რამდენჯერმე სწრაფად კარგავს. განსაკუთრებით მავნეა სიცხისა და 100%-მდე დამუხტვის კომბინაცია. ხანგრძლივი გადახურება აკუმულატორების გაბერვის ერთ-ერთი მთავარი მიზეზია. გაბერილი ბატარეა კორპუსს აზიანებს, თაჩპედს აწვება და აალების საფრთხეს ქმნის.
ეკრანი
მატრიცას, განსაკუთრებით მის განათებას, მაღალი ტემპერატურები არც უყვარს. ზაფხულში მანქანაში დატოვებულ ლეპტოპს, სადაც ჰაერი 60–70 °C-მდე ხურდება, ეკრანის დაზიანების რისკი აქვს — ლაქები, არათანაბარი განათება.
პლასტმასი და წებო
მაღალი ტემპერატურები კორპუსის პლასტმასის დაბერებას აჩქარებს, წებო კი, რომლითაც თხელ ლეპტოპებში ბევრი კომპონენტია მიმაგრებული, შეიძლება დარბილდეს.
რა ხდება სიცივეში
ბატარეა ყინვაში
დაბალ ტემპერატურებზე ბატარეაში ქიმიური პროცესები ნელდება. ლეპტოპმა შეიძლება რეალურზე გაცილებით ნაკლები მუხტი აჩვენოს და უცებ გაითიშოს. ეს ჩვეულებრივ შექცევადია — გათბობის შემდეგ ბატარეა აღდგება. მაგრამ ძლიერ გაციებული აკუმულატორის დამუხტვა საშიშია: სიცივეში დამუხტვისას უჯრედებში შეიძლება მოხდეს შეუქცევადი პროცესები, რომლებიც ტევადობასა და უსაფრთხოებას ამცირებს. ბევრი ლეპტოპი ბატარეის დაბალი ტემპერატურისას დამუხტვას ბლოკავს, მაგრამ ყველა არა.
კონდენსატი
ყველაზე დიდი საფრთხე თავად სიცივე კი არა, სიცივიდან სითბოში გადასვლაა. როცა ცივ ლეპტოპს თბილ სათავსში შეიტანენ, მის ცივ ზედაპირებზე, მათ შორის შიგნით პლატაზე, ჰაერიდან ტენი კონდენსირდება — როგორც მაცივრიდან ამოღებულ ბოთლზე. თუ ამ მომენტში ლეპტოპს ჩართავთ, ტენმა შეიძლება მოკლე ჩართვა გამოიწვიოს. და თუნდაც ლეპტოპი არ ჩართოთ, განმეორებადი კონდენსატი დროთა განმავლობაში კონტაქტების კოროზიას იწვევს.
სიმყიფე
ყინვაში პლასტმასი მყიფე ხდება, ეკრანი კი დარტყმების მიმართ უფრო დაუცველი. გაყინული ლეპტოპის დავარდნა თბილისაზე საშიშია. მექანიკური მყარი დისკებიც სიცივეში უარესად მუშაობს.
თხევადკრისტალური ეკრანი
ძალიან დაბალ ტემპერატურებზე თხევადი კრისტალები „ბლანტი“ ხდება: გამოსახულება ნელა რეაგირებს, კვალი ჩნდება. გათბობის შემდეგ ეს გადის.
როგორ დავიცვათ ლეპტოპი ზაფხულში
- ნუ დადგამთ ლეპტოპს პირდაპირ მზეზე, ფანჯარასთან ან გამათბობლებისა და სითბოს გამომყოფი ტექნიკის გვერდით.
- გამოიყენეთ მყარი ზედაპირი და სადგამი ჰაერის უკეთესი შემოდინებისთვის.
- თუ ოთახში კონდიციონერი არ არის, ყველაზე ცხელ საათებში შეამცირეთ დატვირთვა და გამოიყენეთ კვების დაბალანსებული რეჟიმი.
- ჩართეთ ბატარეის დამუხტვის 80%-ზე შეზღუდვა, თუ ლეპტოპი ამ ფუნქციას უჭერს მხარს, განსაკუთრებით თუ ის მუდმივად დამტენზეა.
- არასოდეს დატოვოთ ლეპტოპი მანქანაში მზეზე.
- გააკეთეთ გაგრილების სისტემის პროფილაქტიკური წმენდა ზაფხულამდე — ეს ყველაზე მეტ სარგებელს იძლევა.
როგორ დავიცვათ ლეპტოპი ზამთარში
- გადაიტანეთ ლეპტოპი ჩანთაში დათბუნებული ან მკვრივი ქეისით და არა საბარგულში.
- ნუ დატოვებთ ლეპტოპს ღამით ცივ მანქანაში.
- ყინვის შემდეგ ლეპტოპს ოთახის ტემპერატურამდე დახურულ ჩანთაში ჩართვის გარეშე გათბობის საშუალება მიეცით — ჩვეულებრივ 30–60 წუთი, ძლიერი ყინვის შემდეგ უფრო დიდხანს.
- ნუ დამუხტავთ ლეპტოპს ყინვის შემდეგ მაშინვე — დაელოდეთ, სანამ გათბება.
- ნუ დადებთ ლეპტოპს გათბობის რადიატორზე გათბობის დასაჩქარებლად.
ნიშნები, რომ ტემპერატურამ უკვე ავნო
მიმართეთ ოსტატს, თუ ლეპტოპმა შესამჩნევად უფრო ძლიერ გახურება და ხმაური დაიწყო, ბატარეა სწრაფად იცლება ან მაღალ ცვეთას აჩვენებს, კორპუსი გამოიზნიქა ან თაჩპედი მაგრად იჭირება, ლეპტოპი დატვირთვისას ითიშება, ყინვის შემდეგ ხარვეზები, ზოლები ეკრანზე ან ჩართვის პრობლემები გაჩნდა, ცხელ მანქანაში ყოფნის შემდეგ ეკრანზე ლაქები გაჩნდა.
რას აკეთებს ოსტატი
- ამოწმებს ტემპერატურებს, ვენტილატორების მუშაობასა და გაგრილების სისტემის მდგომარეობას.
- წმენდს გაგრილებას და ცვლის თერმოპასტას ცხელი სეზონის წინ.
- ამოწმებს ბატარეას ცვეთასა და გაბერვაზე, საჭიროებისას ცვლის მას.
- არგებს დამუხტვის შეზღუდვასა და კვების პროფილებს ცხელი კლიმატისთვის.
- ახდენს კონდენსატისა და კოროზიის შედეგების დიაგნოსტიკასა და აღმოფხვრას.
მაგალითი პრაქტიკიდან
ტურისტული კომპანიის თანამშრომელი ლეპტოპს მთელი სამთო-სათხილამურო სეზონის განმავლობაში გუდაურში დაატარებდა. ლეპტოპი ღამეს ავტოსადგომზე მანქანაში ათევდა, დილით კი ის მას თბილ ოფისში შეჰქონდა და მაშინვე რთავდა. თებერვლის შუა რიცხვებში ლეპტოპმა ჩართვა შეწყვიტა. დიაგნოსტიკამ კვების წრედების არეში პლატაზე კოროზიის კვალი აჩვენა — მრავალჯერადი კონდენსატის შედეგი. პლატის აღდგენა მოვახერხეთ. კლიენტს წესი „ჯერ გაათბე, მერე ჩართე“ ავუხსენით, და სეზონის ბოლომდე ის ლეპტოპს ნომერში ინახავდა, დათბუნებული ქეისით კი გადაჰქონდა. ერთი თვის შემდეგ ბატარეაც შევცვალეთ, რომელმაც ზამთრის განმავლობაში სიცივეში დამუხტვის გამო ტევადობის მნიშვნელოვანი ნაწილი დაკარგა.
გამოიძახეთ ოსტატი
თუ თქვენი ლეპტოპი ზაფხულში ხურდება ან სიცივისგან დაზარალდა, თბილისის ნებისმიერ რაიონში მოვალთ დღე-ღამის ნებისმიერ დროს. დაწვრილებით — ლეპტოპის წმენდის, ლეპტოპების შეკეთების და დიაგნოსტიკის გვერდებზე.
კომენტარები 0
კომენტარები ჯერ არ არის. დასვით კითხვა — ხელოსანი გიპასუხებთ.