IPTV და ინტერნეტი: რატომ ეკიდება ტელეარხები, ქრება როუტერის შეცვლის შემდეგ და როგორ ვაიძულოთ ტელევიზია და ინტერნეტი ერთად იმუშაოს

თბილისში ბევრი პროვაიდერი ტელევიზიას ინტერნეტთან ერთად გვთავაზობს: მისადგამით ან პირდაპირ Smart TV-ის აპლიკაციაში. ეს მოსახერხებელია — ასობით არხი, გადაცემების არქივი, ეთერის პაუზა. მაგრამ IPTV ქსელისადმი ჩვეულებრივ ინტერნეტზე გაცილებით მომთხოვნია: სურათი კვადრატებად იშლება, არხები ეკიდება, ხმა ჩამორჩება, როუტერის შეცვლის შემდეგ კი ტელევიზია შეიძლება სრულად გაქრეს. გავარკვიოთ, როგორ მუშაობს IPTV, საიდან ჩნდება პრობლემები და როგორ მოვარგოთ ქსელი, რომ ტელევიზორი და ინტერნეტი მშვიდობიანად თანაარსებობდეს.

როგორ მუშაობს IPTV

ინტერნეტით ტელევიზიის ორი ძირითადი სახე არსებობს.

• პროვაიდერის IPTV — არხები პროვაიდერის ქსელის შიგნით მიდის, ხშირად ცალკე ვირტუალური არხით (VLAN) და მულტიკასტის გამოყენებით: არხის ერთი ნაკადი ერთდროულად ბევრ მაყურებელს ურიგდება. მისაღებად საჭიროა პროვაიდერის მისადგამი ან მისი აპლიკაცია, როუტერმა კი ეს ტრაფიკი სწორად უნდა გაატაროს.
• OTT სერვისები — ტელევიზია და ვიდეო ჩვეულებრივი ინტერნეტით: პროვაიდერების აპლიკაციები, ონლაინ-კინოთეატრები, ვიდეოსერვისები. ისინი ინტერნეტში ნებისმიერი ვიდეოს მსგავსად მუშაობს და მიერთების სიჩქარესა და სტაბილურობაზეა დამოკიდებული.

ბევრი პროვაიდერი ორივე მიდგომას აერთიანებს: ეთერის არხები — IPTV-ით, არქივი და ფილმები — ინტერნეტით.

რატომ ეკიდება და იშლება IPTV

• Wi-Fi. ყველაზე ხშირი მიზეზი. IPTV-ის ნაკადი უწყვეტად უნდა მიდიოდეს, კედლებში და ხელშეშლისას Wi-Fi კი ხანმოკლე ჩავარდნებს იძლევა — და სურათი იშლება. მულტიკასტი Wi-Fi-ით ბევრ როუტერზე საერთოდ ცუდად მუშაობს.
• როუტერის არასწორი მორგება. არ არის ჩართული IGMP proxy ან IGMP snooping, არ არის მორგებული VLAN IPTV-სთვის, მისადგამი არასწორ პორტშია მიერთებული.
• არხის გადატვირთვა. თუ ერთდროულად ვინმე თამაშს იწერს, სხვა მოწყობილობაზე 4K ვიდეოს უყურებს და ღრუბელს ასინქრონებს, ტელევიზიას გამტარუნარიანობა შეიძლება არ ეყოს.
• სუსტი როუტერი. ძველი და იაფი როუტერები IPTV-ისა და ინტერნეტის ერთდროულ ნაკადებს ვერ უმკლავდება.
• პრობლემები ხაზზე. პროვაიდერის ხაზზე პაკეტების დანაკარგი ტელევიზიაზე განსაკუთრებით შესამჩნევია.
• მისადგამი ან ტელევიზორი. მისადგამის გადახურება, მოძველებული პროგრამული უზრუნველყოფა, ძველ Smart TV-ში მეხსიერების ნაკლებობა.

ტელევიზია როუტერის შეცვლის შემდეგ გაქრა

კლასიკური სიტუაცია: ახალი როუტერი იყიდეს, ინტერნეტი ამუშავდა, ტელევიზია კი — არა. მიზეზი ისაა, რომ პროვაიდერის როუტერი ან ტერმინალი IPTV-ის გადასაცემად წინასწარ იყო მორგებული: ცალკე VLAN, მისადგამისთვის გამოყოფილი პორტი, მულტიკასტის პარამეტრები. ახალმა როუტერმა ამის შესახებ არაფერი იცის. საჭიროა ან მასზე იგივე პარამეტრების მორგება (თუ ის მათ უჭერს მხარს), ან მისადგამის პირდაპირ პროვაიდერის ტერმინალთან მისთვის განკუთვნილ პორტში მიერთება. კონკრეტული პროვაიდერის პარამეტრების გაგება მის მხარდაჭერაში შეიძლება.

კაბელი — IPTV-ის საუკეთესო მეგობარი

სტაბილური ტელევიზიისთვის მისადგამი ან ტელევიზორი ჯობს კაბელით მიუერთდეს. თუ ბინაში კაბელის გაყვანა რთულია, არსებობს ვარიანტები: აკურატული გაყვანა პლინტუსზე, powerline ადაპტერები, mesh სისტემა ტელევიზორთან სადენიანი პორტით. IPTV-სთვის უსადენო „დამაგრძელებლებიც“ არსებობს, მაგრამ მათი ხარისხი ძლიერ განსხვავდება.

Smart TV და აპლიკაციები

თუ ტელევიზიას Smart TV-ის აპლიკაციით უყურებთ, თავად ტელევიზორის შესაძლებლობებიც მნიშვნელოვანია. ნელი პროცესორისა და მცირე მეხსიერების მქონე ძველი ტელევიზორები აპლიკაციებში ნელდება, აპლიკაციები კი განახლებასა და მხარდაჭერას წყვეტს. ასეთ შემთხვევებში მცირე ფასის გარე სატელევიზიო მისადგამი ხშირად ტელევიზორის ჩაშენებულ სისტემაზე შესამჩნევად უკეთ მუშაობს.

რისი შემოწმება შეიძლება თავად

• მიერთებულია თუ არა მისადგამი კაბელით და პროვაიდერის მიერ მითითებულ სწორ პორტში.
• ეკიდება თუ არა ტელევიზია, როცა სხვა მოწყობილობები ინტერნეტს არ იყენებს.
• მუშაობს თუ არა არხები, თუ მისადგამს, შემდეგ კი როუტერს გადატვირთავთ.
• არის თუ არა იმავე დროს სხვა მოწყობილობებზე ინტერნეტის პრობლემები — ეს ხაზზე ან როუტერზე მიუთითებს.

რას აკეთებს ოსტატი

1. ადგენს, სად წარმოიქმნება პრობლემა: ხაზი, როუტერი, Wi-Fi, მისადგამი თუ ტელევიზორი.
2. აწყობს როუტერს IPTV-სთვის: VLAN, IGMP, გამოყოფილი პორტი, ტრაფიკის პრიორიტეტი.
3. მიაერთებს მისადგამსა და ტელევიზორს კაბელით ან ალტერნატივას არჩევს — powerline ან mesh.
4. აახლებს მისადგამისა და ტელევიზორის პროგრამულ უზრუნველყოფას, საჭიროებისას გარე სატელევიზიო მისადგამს არჩევს.
5. ამოწმებს ტელევიზიისა და ინტერნეტის ერთდროულ მუშაობას დატვირთვისას.

მაგალითი პრაქტიკიდან

დიდუბელმა ოჯახმა Wi-Fi-ის გასაუმჯობესებლად თანამედროვე როუტერი იყიდა და ამის შემდეგ პროვაიდერის ტელევიზიამ მუშაობა შეწყვიტა, საძინებლის მეორე ტელევიზორზე კი არხები კვადრატებად უფრო ადრეც იშლებოდა. ოსტატმა ახალ როუტერზე პროვაიდერის პარამეტრებით VLAN და IGMP მოარგო, მისაღებ ოთახში მისადგამისთვის პორტი გამოყო, მეორე ტელევიზორამდე კი დერეფნის გავლით პლინტუსზე კაბელი გაიყვანა. ორივე ტელევიზორმა უშეცდომოდ ჩვენება დაიწყო, ტელეფონებსა და ლეპტოპებზე ინტერნეტი კი ყურებისას აღარ ნელდება.

თუ სახლში IPTV-იანი რამდენიმე ტელევიზორია, ქსელზე დატვირთვა პროპორციულად იზრდება: ყოველი ჩართული ტელევიზორი ცალკე ნაკადია, მაღალი გარჩევადობის არხები კი მეტს მოითხოვს. გიგაბიტიანი პორტების მქონე კარგი როუტერი და, საჭიროებისას, ტელევიზორებთან უმართავი კომუტატორი პრობლემას აგვარებს, თუ ყველა მისადგამს კაბელით მიაერთებთ. ასევე ღირს პროვაიდერთან გაარკვიოთ, რამდენ ერთდროულ ყურებას იძლევა თქვენი ტარიფი: ზოგჯერ შეზღუდვას სწორედ ის აწესებს და არა ქსელი.

გამოიძახეთ ოსტატი

თუ IPTV ეკიდება, იშლება ან როუტერის შეცვლის შემდეგ გაქრა, თბილისის ნებისმიერ რაიონში მოვალთ დღე-ღამის ნებისმიერ დროს. დაწვრილებით — ინტერნეტის მორგების, როუტერის მორგების და ინტერნეტ-კაბელის გაყვანის გვერდებზე.